120 organisaties: ‘Staakt-het-vuren Gaza is papieren werkelijkheid’
In het eerste jaar na het staakt-het-vuren-akkoord in Gaza hebben Israëlische troepen meer dan 1.400 mensen gedood. Bijna twee miljoen mensen zijn nog altijd verstoken van onderdak, geen enkel ziekenhuis functioneert volledig en 1,4 miljoen mensen verkeren in een voedselcrisis.
Het staakt-het-vuren in Gaza, dat een jaar geleden werd overeengekomen, bestaat alleen op papier. Dit zeggen 120 humanitaire, mensenrechten- en andere maatschappelijke organisaties in een verklaring. Israëlische troepen doden en verwonden dagelijks Palestijnen. Beperkingen op hulp, apparatuur en bouwmaterialen verhinderen dat gezinnen hun leven weer kunnen oppakken.
Het bloedvergieten en de ontberingen in Gaza mogen niet worden genormaliseerd onder de dekmantel van een staakt-het-vuren, waarschuwden de organisaties.
Ondertekenaars van de verklaring
Meer dan 120 organisaties hebben deze verklaring ondertekend, en het aantal groeit.
Kijk hier voor de lijst.
Bescherming voor ngo’s
“Palestijnse organisaties proberen er voor Palestijnen te zijn onder de Israëlische bezetting, terwijl hun kantoren zijn verwoest, hun medewerkers zijn ontheemd en hun budgetten slinken”, zegt Mohsen Abu Ramadan van de Palestinian NGO Network Board. “Lokale en nationale organisaties bieden als eerste hulp en blijven dat doen, maar we moeten worden beschermd. Regeringen moeten maatregelen nemen om een einde te maken aan de aanvallen van Israël en de beperkingen die ons worden opgelegd, en donoren moeten directe, flexibele financiering verstrekken.”
Steeds kleiner leefgebied
Het afgelopen jaar zijn bij Israëlische luchtaanvallen, schietpartijen en militaire operaties meer dan 1.400 Palestijnen omgekomen, onder wie ten minste 327 kinderen. Families en reddingswerker haalden honderden lichamen onder het puin vandaan, vaak met hun blote handen, omdat de Israëlische autoriteiten machines die nodig zijn om bij de slachtoffers te komen, niet toelaat. Nog veel meer slachtoffers liggen nog steeds begraven en zijn onbereikbaar.
Het Israëlische leger heeft bovendien de zogenaamde Gele Lijn verder Gaza in verschoven, voorbij de in de overeenkomst vastgelegde terugtrekkingslijn. Zo worden Palestijnen een steeds kleiner en overbevolkt gebied in gedreven.
De verwoesting in cijfers
- Slachtoffers
Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza kwamen tijdens de wapenstilstand minstens 327 kinderen om en raakten 547 gewond; in totaal zijn er meer dan 5.000 gewonden (WHO – Global Health Cluster); meer dan 630 lichamen zijn uit het puin geborgen; nog veel meer mensen liggen eronder begraven of zijn onbereikbaar in gebieden die onder Israëlische militaire controle staan (OHCHR). - Gele Lijn
Het gebied onder Israëlische controle is in het jaar van het staakt-het-vuren uitgebreid van circa 53% tot circa 63% van Gaza (OCHA). - Verwoesting
82% van de gebouwen is beschadigd, meer dan twee derde zijn volledig verwoest (UNRWA); 61 miljoen ton puin, ongeveer 20 keer zoveel als de hoeveelheid die de afgelopen 18 jaar door alle oorlogen wereldwijd is veroorzaakt (The Guardian; UNDP). - Verwoesting gaan door ondanks het staakt-het-vuren
Een stijging van 9% in het aantal gebouwen dat als volledig verwoest is aangemerkt, tussen 11 oktober 2025 en 11 augustus 2026. (UNRWA; UNOSAT) - Bewijsmateriaal
Er zijn zorgen dat puin weghalen het risico met zich meebrengt dat bewijsmateriaal van internationale misdaden wordt vernietigd; naar schatting liggen er nog meer dan 10.000 mensen begraven onder het puin. (OHCHR) - Gezondheidszorg
Door tekorten aan motorolie en reserveonderdelen zien ziekenhuizen zich genoodzaakt minder stroom te gebruiken; humanitaire voertuigen en ambulances kunnen niet meer rijden; sterfgevallen als gevolg van te voorkomen of behandelbare aandoeningen, waaronder zwangerschapsgerelateerde complicaties. (OCHA) - Huishoudens met een vrouw aan het hoofd
Bijna 1 op de 4, ongeveer het dubbele van het vooroorlogse percentage. (UN Women) - Financiering
Minder dan 40% van de humanitaire hulp voor 2026 was in juli financieel gedekt. (OCHA) - Wateronzekerheid
Meer dan 9 op de 10 huishoudens. (OCHA)
Eke dag één kind gedood
“Een staakt-het-vuren heeft geen zin als er nog steeds kinderen worden gedood en gezinnen niet in staat zijn hun leven weer op te bouwen”, zegt Inger Ashing, CEO van Save the Children. “Sinds de aankondiging van het staakt-het-vuren is er bijna elke dag een kind gedood. Gezinnen zitten vast in een spiraal van verlies en ontberingen, zonder dat ze zich kunnen herstellen. Regeringen die deze overeenkomst ondertekenden, moeten hun invloed gebruiken om een einde te maken aan het doden en ervoor zorgen dat kinderen toegang krijgen tot voedsel, gezondheidszorg, onderdak en onderwijs. De kinderen van Gaza hebben recht op veiligheid en een toekomst. Regeringen hebben de macht om daarvoor te zorgen en ze moeten die macht gebruiken.”
Winter is in aantocht
Uit recente satellietbeelden blijkt de omvang van de verwoesting die door de Israëlische troepen is aangericht: wijken liggen in puin, huizen zijn met de grond gelijkgemaakt en landbouwgrond is verwoest. Meer dan 80 procent van de gebouwen in heel Gaza is beschadigd. Ongeveer twee derde daarvan is volledig verwoest.
De winter is in aantocht en nog steeds wonen honderdduizenden gezinnen in tenten, geïmproviseerde onderkomens of beschadigde huizen. Ze gaan een vierde winter tegemoet waarin ze blootstaan aan kou, wind en overstromingen. Bij bijna een op de vier huishoudens in Gaza is een vrouw nu het gezinshoofd. Deze gezinnen wonen veel vaker in onveilige of ontoereikende onderkomens.
Beschamende vertoning
“Het is ronduit beschamend dat er, een jaar na de ondertekening van het staakt-het-vuren, zo weinig is verbeterd voor Palestijnen in Gaza”, zegt Jan Egeland, secretaris-generaal van de Norwegian Refugee Council. “Gezinnen moeten nog steeds onmogelijke keuzes te maken: schuilen in beschadigde en gevaarlijke gebouwen of leven in tenten bij ondraaglijke temperaturen. Israël beperkt nog altijd de toevoer van benodigde apparatuur en materialen, terwijl dit de enige manier is waarop gemeenschappen hun leven weer kunnen opbouwen. Nu de winter nadert, moeten alle regeringen concrete maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de hulpstroom groter wordt, zodat Palestijnen eindelijk kunnen beginnen met de enorme opgave van herstel en wederopbouw.”
Acuut gevaar
De beperkingen die Egeland noemt hebben ook rampzalige gevolgen voor essentiële voorzieningen. Niet een van de 36 ziekenhuizen in Gaza functioneert nog volledig, terwijl er een nijpend tekort is aan medicijnen, apparatuur en brandstof. Pasgeboren baby’s in couveuses, patiënten die zuurstof of intensieve zorg nodig hebben, ouderen en mensen met een beperking of blijvend letsel lopen acuut gevaar. Dat komt omdat er maar heel weinig mogelijkheden zijn voor onder meer gespecialiseerde behandelingen en revalidatie.
Honger
Meer dan 18.500 patiënten, onder wie minstens 4.000 kinderen, wachten nog steeds op medische evacuatie; meer dan 1.000 overleden terwijl ze daarop wachtten. Ondertussen worden 1,4 miljoen mensen tot het einde van het jaar geconfronteerd met honger op crisisniveau of erger. Tegelijkertijd blijven onveilig drinkwater en de verwoeste sanitaire voorzieningen de verspreiding van ziektes in de hand werken, die te voorkomen zouden zijn.
Genocide
Amnesty International benadrukt dat een jaar na het ingaan van het staakt-het-vuren het patroon onmiskenbaar is. Er worden nog steeds gezinnen gedood. Kinderen sterven nog steeds aan ziektes die voorkomen kunnen worden. Gaza ligt nog steeds bezaaid met niet-ontplofte munitie. Huizen liggen in puin dat niet kan worden opgeruimd, en hulp kan de mensen die het zo hard nodig hebben, niet bereiken. Dit is niet wat een staakt-het-vuren had moeten opleveren. Het zijn dezelfde omstandigheden die de VN-onderzoekscommissie tweemaal, in september 2025 en opnieuw in juni 2026, ertoe bracht om te concluderen dat Israël genocide pleegt. De verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap houdt niet op bij een overeenkomst op papier.
Massale gruweldaden
“Verantwoordingsplicht mag niet onder het puin worden geveegd”, zegt Agnès Callmard, secretaris-generaal Amnesty International. “Het herstel en de toekomst van Gaza kunnen niet los worden gezien van het internationaal recht, rechtvaardigheid en de rechten van slachtoffers. De internationale gemeenschap roept Israël nog altijd niet ter verantwoording. Landen laten na om druk uit te oefenen op Israël om de bindende uitspraken van het Internationaal Gerechtshof na te leven. Dit stimuleert het plegen van massale gruweldaden tegen Palestijnen.”
