Demonstranten houden een bord vast tijdens een demonstratie van Amnesty International Italië ter verdediging van Iraanse vrouwen en demonstranten in Iran op Piazza del Campidoglio op 5 oktober 2022 in Rome, Italië. De Iraanse Mahsa Amini raakte in coma en stierf nadat hij in Teheran was gearresteerd door de moraliteitspolitie wegens vermeende schending van de hijabregels van het land. De dood van Amini heeft geleid tot dagen van gewelddadige protesten in heel Iran en demonstraties in andere grote steden over de hele wereld.
© 2022 Stefano Montesi - Corbis

Amnesty's verhaal

HOE HET BEGON

Amnesty International is een wereldwijde beweging van 10 miljoen mensen die strijden tegen onrecht. In meer dan 150 landen voeren we actie voor gerechtigheid, vrijheid, menselijke waardigheid en gelijkheid.

Ons werk beschermt en versterkt mensen – van het afschaffen van de doodstraf tot het opkomen voor de vrijheid van meningsuiting, en van het beschermen van de rechten van mensen die in een ander land bescherming zoeken tot het strijden tegen onderdrukking en onterechte vervolging. We weten hoe we onze miljoenen supporters kunnen mobiliseren tegen onrecht. Dit doen we namelijk al meer dan 60 jaar.

Peter Benenson, de oprichter van Amnesty International
© Privé foto

Het begon allemaal in 1961, met een man en zijn krant…

© Guardian News and Media Limited

Brieven tegen onrecht

Het was 1961. Na het lezen van het zoveelste misselijkmakende krantenartikel besloot de Londense advocaat Peter Benenson over te gaan tot actie. Hij schreef een artikel met de titel ‘The Forgotten Prisoners’. Hij riep daarin op om brieven te schrijven voor gewetensgevangenen: mensen die vastzaten, gemarteld of geëxecuteerd werden omdat hun mening of religie niet geaccepteerd werd door hun regering. Iedereen kon meedoen. Benensons artikel werd overgenomen door kranten in andere landen en werd zo de kiem voor de oprichting van Amnesty International.

De massale druk die brievenschrijvers uitoefenden op machtshebbers die de mensenrechten schonden, werkte. In 1973 hield Amnesty haar eerste spoedactie, met een brief over de opgepakte Braziliaanse professor Luiz Rossi. Amnesty’s spoedactienetwerk ging van start, en dat werkt nog steeds. Inmiddels is Amnesty International uitgegroeid tot een wereldwijde beweging van miljoenen mensen in meer dan 150 landen.

 

© © Getty

‘Pas als de laatste gewetensgevangene is vrijgelaten, als de laatste martelkamer is gesloten, als de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een realiteit is voor de wereldbevolking, zit ons werk erop.’

– Peter Benenson

 

Bekijk onze successen

Peter Benenson ontsteekt een kaars
© © Raoul Shade

Peter Benenson

Peter Benenson was de Britse jurist die Amnesty International oprichtte. Hij voerde zijn eerste acties als 16-jarige, voor wezen van de Spaanse Burgeroorlog. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij onder meer in Bletchley Park, het geheime centrum waar codes van het Duitse leger werden gekraakt. In de jaren 1950 stuurde de Britse vakbeweging hem als waarnemer naar processen tegen Spaanse vakbondsleden. Hij was ook waarnemer bij politieke processen in Cyprus, Hongarije en Zuid-Afrika.

Benenson was de spil van de organisatie en een eigenzinnig man. Hij ondernam missies naar Aden (nu Jemen), Nigeria en Rhodesië (nu Zimbabwe) zonder afstemming met andere leden van de Amnesty-groep. In 1967 verliet Benenson Amnesty na een ruzie met de toenmalige voorzitter Sean MacBride. Later kwam het tot een verzoening, maar Benenson keerde niet meer naar Amnesty terug. In 1986 richtte hij, samen met onder anderen Martin Ennals, de Wereldorganisatie tegen Marteling (OMCT, SOS-Torture) op.

Benenson overleed in 2005. Bij zijn dood schreef een van zijn vrienden: ‘Hij bracht licht in de duisternis van de gevangenissen, in de verschrikking van folterkamers en de tragedie van doodskampen in de hele wereld. Hij gaf elk van ons de kans een verschil te maken.’

Samen maken we verschil

Met steun van mensen zoals jij kan Amnesty blijven opkomen voor mensenrechten, aandacht vragen voor onrecht en mensen laten weten dat ze er niet alleen voor staan.