Herbart Ruitenberg (1936-2020), de eerste hoofdredacteur van Wordt Vervolgd

Herbart Ruitenberg was de eerste hoofdredacteur van Wordt Vervolgd en mede-oprichter van Amnesty Nederland. Half april overleed hij, op 83-jarige leeftijd.

Uit boosheid werd Herbart Ruitenberg in 1966 lid van Amnesty in Londen. In het Engelse weekblad New Statesman had hij gelezen over de toen vijf jaar oude organisatie die via schrijfacties opkwam voor gewetensgevangenen. ‘Dat sprak me enorm aan’, zei hij daarover in 2008 tegen Wordt Vervolgd. ‘Ik wist wat er speelde in de wereld en wilde daar iets tegen doen.’

Twee jaar later richtte hij met anderen de Nederlandse Amnesty-afdeling op. Hij werd bestuurslid en een paar maanden later schreef hij in zijn Scheveningse visserswoning de eerste nieuwsbrief van de organisatie. Met twee andere bestuursleden (onder wie toenmalig NRC-hoofdredacteur Alexander Stempels) had hij over het nieuwe ledenblaadje gebrainstormd. Kort, want alles moest ‘zo snel, eenvoudig en goedkoop mogelijk’.

‘Alleen als lezers eigen keuzes kunnen maken, win je hun vertrouwen’

Het enige waar ze dieper over nadachten was de naam. Amnesty-nieuws vonden ze te saai, dus kozen ze na enig beraad voor Wordt Vervolgd. ‘Toen ik de dubbele betekenis daarvan doorkreeg, was ik overtuigd.’

Redding van het blad

Toen Wordt Vervolgd acht jaar later een onafhankelijke status kreeg, werd Ruitenberg onbezoldigd hoofdredacteur. ‘Die onafhankelijkheid was de redding van het blad’, zei hij in 2008. ‘Amnesty moet haar leden serieus nemen en beseffen dat het niet het alleenrecht op de waarheid heeft. Je moet mensen niet overspoelen met je eigen informatie, maar discussie op gang brengen. Alleen als lezers eigen keuzes kunnen maken, win je hun vertrouwen.’

De laatste jaren was Ruitenberg niet meer actief voor Amnesty. Nu en dan bestookte hij de Wordt Vervolgd-redactie wel nog met tips. Die zal de redactie missen.