‘Schaffen we ze af, dan geldt weer het recht van de sterkste’

Al enige jaren bekruipt het me. Een steeds groter gevoel van maatschappelijk onbehagen. Het was voor mij dé reden om voor Amnesty te gaan werken.

Als ik naar de wereld om me heen kijk, zie ik dat de verworvenheden en rechten waar na de Tweede Wereldoorlog zo hard voor gevochten is, steeds meer opzij worden gezet. Vrijheid van meningsuiting, rechtszekerheid, gelijkheid – ze staan allemaal op de tocht. Dat doet pijn, niet in de laatste plaats omdat het belang van deze verworvenheden mij met de paplepel is ingegoten. Mogen zijn wie je bent en respect voor anderen stonden bij ons thuis hoog in het vaandel.

Ik zie hoe binnen Europa de rechtsstaat afbrokkelt. Polen en Hongarije zijn daarvan de afschrikwekkendste voorbeelden, maar ook in Nederland worden rechters in diskrediet gebracht.

‘Elke keer als je een klein stukje van het mensenrechtenapparaat afknabbelt, moet je je afvragen of dat nog kan worden teruggedraaid’

De polarisatie in de samenleving baart me zorgen, en het feit dat ‘eigen mensenrechten eerst’ vaak het adagium lijkt. Mensenrechten worden ineens als lastig ervaren als blijkt dat we daarvoor ook iets moeten inleveren. Als ze ons verhinderen vluchtelingen buiten de deur te houden bijvoorbeeld, of discriminerende uitspraken te doen. Dan gaan er stemmen op ze even aan de kant te zetten.

Dat gebeurt niet zomaar. Elke keer zou er een hoger belang mee gediend zijn. ‘Ja, maar we moeten terrorisme bestrijden.’ ‘Vluchtelingen opvangen werkt mensensmokkel in de hand.’ ‘Privacy komt straks wel weer, nu moeten we zorgen dat er niet nóg meer corona-doden vallen.’ Maar elke keer als je een klein stukje van het mensenrechtenapparaat afknabbelt, moet je je afvragen of dat nog kan worden teruggedraaid.

U hoeft de Amnesty-website maar te bekijken om te constateren dat de afbraak in deze tijden van corona heel snel gaat. En dat terwijl mensenrechten juist het meest van waarde zijn in moeilijke tijden. Ze scheppen basisvoorwaarden en geven houvast voor iedereen. Schaffen we ze af, dan geldt weer het recht van de sterkste. Met alle slachtoffers en verschrikkingen van dien. Zie daar mijn onbehagen. En mijn motivatie om mij elke dag hard te maken voor de mensenrechten.