Marechaussee op de luchthaven van Rotterdam
© Jesper Drenth/HH

Rechtszaak tegen Marechaussee vanwege etnisch profileren

Rechtszaak tegen Marechaussee vanwege etnisch profileren

De Koninklijke Marechaussee komt voor de rechter vanwege etnisch profileren bij grenscontroles. Amnesty International, Controle Alt Delete, RADAR, PILP-NJCM en twee individuele burgers hebben de Koninklijke Marechaussee gedagvaard om een einde te maken aan die discriminerende grenscontroles. Wij vragen de rechter om een grens te trekken en etnisch profileren te verbieden.

Het probleem

Bij grenscontroles selecteren marechaussees mensen mede op grond van hun uiterlijk voorkomen, huidskleur, of afkomst (etniciteit). Bovendien werkt de Koninklijke Marechaussee met risicoprofielen waarin etniciteit voorkomt. Bijvoorbeeld: mannen die snel lopen, goed gekleed zijn en die er ‘niet Nederlands’ uit zouden zien. Dat is een vorm van discriminatie die in strijd is met de mensenrechten en het Nederlands recht en is dus verboden.

Etnisch profileren heeft negatieve gevolgen. Het is schadelijk voor de mensen die het treft, draagt bij aan stigmatisering van etnische minderheden, tast het vertrouwen in de overheid aan en blijkt niet effectief bij de bestrijding van criminaliteit.

Wat doet Amnesty?

De samenwerkende organisaties en burgers die de rechtszaak tegen de Marechaussee aanspannen, hebben de regering herhaaldelijk gewezen op de schadelijke effecten van etnisch profileren. Zo bracht Amnesty in oktober 2013 het rapport Proactief politieoptreden vormt een risico voor mensenrechten uit. Daarin wordt onder meer gewezen op het risico van etnisch profileren bij grenscontroles door de Koninklijke Marechaussee. Ook de andere organisaties die betrokken zijn bij rechtszaak hebben effectieve maatregelen tegen etnisch profileren bepleit. Dit leidde niet tot wezenlijke verbeteringen. Daarom heeft Amnesty besloten om mee te doen aan deze rechtszaak, en de rechter te vragen om een grens te trekken en discriminatie bij grenscontroles te verbieden.

Rechtszaak om discriminatie te stoppen

Ondanks alle kritiek en aanbevelingen houdt het kabinet vol dat etniciteit in combinatie met andere kenmerken deel mag uitmaken van algemene risicoprofielen en gebruikt mag worden bij selectiebeslissingen. Daarmee staat het kabinet toe dat de Koninklijke Marechaussee burgers discrimineert. De Tweede Kamer is hiervan op de hoogte maar treedt niet op. Daarom zien we ons genoodzaakt om naar de rechter te gaan.

DE coalitie die een rechtszaak aanspant tegen de Koninklijke Marechaussee vanwege etnisch profileren
© Amnesty International
Wie zijn wij?
Als eisers in deze zaak treden op:

De procedure wordt gecoördineerd door het PILP-NJCM.

Ontwikkelingen

Op 26 februari 2020 is de dagvaarding uitgebracht. Zie hier het persbericht. Zodra er meer bekend is over de rechtszaak lees je dat hier.

Op 7 oktober 2020 was er een online publieksevenement over de rechtszaak in Pakhuis de Zwijger. Kijk hier naar de samenvatting.

Amnesty’s oproep

Rechtbank, trek een grens

De coalitie is een civiele procedure gestart tegen de staat. Wij stellen dat de Koninklijke Marechaussee geen gebruik mag maken van etniciteit bij selectiebeslissingen en het maken van risicoprofielen. Juridisch gezegd: het opstellen en hanteren van risicoprofielen ten behoeve van grenscontroles waarvan etniciteit deel uitmaakt, is in strijd met het discriminatieverbod. Wij vragen de rechter een grens te trekken en dit te verbieden.

Volg de rechtszaak

Meld discriminatie door de Marechaussee

Denk je dat je vanwege jouw afkomst of huidskleur bent gecontroleerd of ben je discriminerend behandeld door een medewerker van de Koninklijke Marechaussee? Deel dan je ervaringen met een antidiscriminatiebureau. Daar staan klachtbehandelaars voor je klaar. Zij bieden een luisterend oor en ondersteuning bij het voeren van een klachtenprocedure.

Ga naar melddiscriminatie.nu of bel het gratis nummer 0800-1237.