Mensenrechtenencyclopedie
© Flickr.com / CC / valerieroybal

Conversietherapie en mensenrechten

Conversietherapie (ook genoemd reparatietherapie, homotherapie) is een aanpak waarmee met psychologische middelen wordt geprobeerd iemands homoseksuele of biseksuele oriëntatie te veranderen in een heteroseksuele. In een aantal landen, waaronder Nederland, zijn centra die zich in deze aanpak hebben gespecialiseerd.

In 1952 noemde de eerste editie van het internationaal psychiatrisch handboek (DSM I) homoseksualiteit een ziekte. Toentertijd was er onder psychiaters brede steun voor de ‘therapie’. In 1987 werd homoseksualiteit uit DSM III geschrapt als stoornis. De Amerikaanse Vereniging van Psychiaters noemde daarna de conversietherapie ‘onethisch’. De nationale Amerikaanse gezondheidsinspectie zegt dat er geen wetenschappelijk bewijs voor is dat de aanpak resultaat heeft. Aanhangers van de methode zijn vooral te vinden in rechts-religieuze kringen.

Verbod op conversietherapie

Momenteel zijn er landen met een verbod op conversietherapie (voor minderjarigen) waaronder Malta, Zwitserland en Taiwan en ten minste zeventien staten van de VS. In diverse landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk en België, is een algemeen verbod in voorbereiding. In Nederland wordt conversietherapie niet meer vergoed door verzekeringen.

De veronderstelling dat homoseksualiteit een (te genezen) stoornis zou zijn in is strijd met de waardigheid van LHBTI’s. In 2014 heeft het Internationaal Comité tegen Marteling zijn zorg over de conversietherapie uitgesproken. Het recht op het uitdragen van een homoseksuele of biseksuele identiteit is inmiddels een belangrijk onderwerp bij de Verenigde Naties. Opeenvolgende resoluties voor erkenning van dat recht kregen in de VN-Mensenrechtenraad elke keer bredere steun. Het homohuwelijk is, sinds Nederlandse het als eerste land invoerde in in 2001, erkend in zo’n 25 staten (tot 2018).

Standpunt Amnesty

Amnesty International verzet zich tegen elke vorm van psychische en lichamelijk dwang in de ‘behandeling’ van een ‘ziekte’ (homoseksualiteit) die volgens internationale standaards geen stoornis of aandoening is. Amnesty-afdelingen in Australië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben deelgenomen aan nationale petities voor een wettelijk verbod op conversietherapie.

Conversietherapie in China

Human Rights Watch riep in een rapport uit 2017 de Chinese overheid op tot het verbieden van conversietherapie voor homoseksuelen. In 1997 werd homoseksualiteit in China gedecriminaliseerd en in 2001 schrapte de Chinese Vereniging van Psychiaters homoseksualiteit uit de lijst van mentale aandoeningen.

Toch worden Chinezen met een andere seksuele geaardheid nog vaak gedwongen om conversietherapie te ondergaan. Ziekenhuizen bieden nog steeds ‘behandelingen’ aan die patiënten moeten ‘genezen’ van hun geaardheid. In het rapport publiceerde HRW de getuigenissen van zeventien mensen die de omstreden, vaak gruwelijke therapie in China moesten ondergaan.