Artikel 10

Rwanda, voorjaar 1994: in slechts honderd dagen worden ten minste 800.000 mensen vermoord. In de jaren die volgden werden vele verdachten van deelname aan de genocide opgepakt. Jarenlang zaten zo’n 120.000 verdachten in overvolle cellen. De rechtbanken liepen grote achterstanden op.
In 2002 werd besloten om de verdachten te berechten via gacaca-tribunalen: een systeem van traditionele lekenrechtspraak. Hoewel de gacaca-rechtszaken vaak niet voldoen aan de normen voor een eerlijk proces, werden in 2007 de bevoegdheden van de tribunalen uitgebreid. Gacaca-rechters zijn vaak niet gekwalificeerd en slecht opgeleid.
Toelichting op artikel 10:
Dit artikel (net als trouwens artikel 6) omvat de habeas corpus, een beginsel dat in Engeland al in de 1679 eeuw werd vastgelegd: een staat mag je niet zomaar laten 'verdwijnen' of in een geheim proces veroordelen, maar moet je bij een rechter laten voorgeleiden.































'Oké', zeiden ze, 'heb je bezwaren tegen een van ons?' 'Ik kén jullie helemaal niet", antwoordde ik. 'Daarop gingen ze zich allemaal aan me voorstellen. Ik zei dat ik tegen hen allemaal bezwaar had. En wel omdat ze een vriend van mij hebben veroordeeld wegens het leiden van een illegale organisatie, terwijl ík weet en de rechters ook, dat zijn organisatie helemaal niet illegaal was. Hierop trokken de rechters zich terug, zogenaamd voor beraadslaging. Maar we konden hun gelach in de rechtszaal horen.’ 
