Geweld tegen vrouwen raakt iedereen

Nicaragua: Abortusverbod levensbedreigend voor vrouwen en meisjes

Het volledige verbod van abortussen in Nicaragua de levens van meisjes en vrouwen in gevaar brengt. Het verbod verhindert artsen hun werk te doen en leidt tot meer moedersterfte, concludeert Amnesty in haar nieuwe rapport: “The total abortion ban in Nicaragua: Women’s lives and health endangered, medical professionals criminalized”.

Volgens de officiële cijfers zijn er dit jaar (2009) 33 meisjes en vrouwen tijdens de zwangerschap overleden. In dezelfde periode in 2008 waren er twintig vrouwen overleden. Volgens Amnesty International zijn de cijfers alleen een minimum, omdat de regering zelf al heeft aangegeven dat moedersterfte niet voldoende wordt geregistreerd.

Volgens de nieuwe wet krijgen vrouwen die hun zwangerschap beëindigen en medisch personeel die helpen bij een abortus een gevangenisstraf opgelegd. Artsen en verpleegkundigen worden ook vervolgd voor het behandelen van ziektes zoals kanker, malaria, HIV/aids of hartkwalen waarbij de behandeling kan leiden tot de sterfte van het ongeboren kind. Vrouwen die een miskraam hebben gehad kunnen zelfs gestraft worden, omdat het te moeilijk is om onderscheid te maken tussen een spontane en een opgewekte miskraam. Lees het Engelstalige rapport

VN: Seksueel geweld een zaak van internationale vrede en veiligheid

De VN-Veiligheidsraad heeft op 19 juni 2008 besloten VN-acties te versterken tegen seksueel geweld in conflictgebieden. Als reactie op de aangenomen VN-resolutie zegt Gina Torry van de NGO Werkgroep voor Vrouwen, Vrede en Veiligheid ‘we zijn blij dat het meest machtige orgaan van de VN nu heeft erkend dat het stoppen van seksueel geweld in conflictgebieden belangrijk is voor de handhaving van internationale vrede en veilligheid.’

Secretaris-Generaal Ban Ki-Moon wil dat vrouwenorganisaties actief deelnemen in de ontwikkeling van mechanismen om vrouwen en meisjes te beschermen tegen seksueel geweld. Voordat de resolutie werd aangenomen, werden deze organisaties niet consistent hierbij betrokken. Bovendien zal er intensief onderzoek verricht worden naar manieren om seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes te verminderen, gespecificeerd voor elk land. De bevindingen en aanbevelingen van dit onderzoek worden op 30 juni 2009 in een onderzoeksrapport bekend gemaakt.
Meer informatie: het Engelstalige persbericht

Amnesty's standpunt over abortus

Amnesty International heeft in april van 2007 een standpunt ingenomen over het recht van vrouwen op een legale, veilige en toegankelijke abortus in een beperkt aantal gevallen. Het gaat daarbij om vrouwen die het slachtoffer zijn van verkrachting, seksueel geweld en incest, en bij gevaar voor het leven of de gezondheid van de vrouw.

Daarnaast pleit Amnesty ervoor dat

• staten wetten intrekken die abortus strafbaar stellen;
• vrouwen gebruik kunnen maken van goede gezondheidszorg bij complicaties tengevolge van abortus in genoemde gevallen;
• overheden mannen en vrouwen van goede informatie en diensten voorzien inzake seksuele en reproductieve rechten.

Dit standpunt is het resultaat van een interne, wereldwijde consultatie die de afgelopen twee jaar plaatsvond onder de leden van Amnesty International. De campagne ‘Stop geweld tegen vrouwen,’ die in 2003 is gestart, heeft ertoe geleid dat Amnesty wil strijden tegen ernstige schendingen van het recht van vrouwen op lichamelijke en geestelijke integriteit.

Seksueel geweld
In gewapende conflicten wordt verkrachting gebruikt als een wapen in de strijd. Voorbeelden daarvan zijn de Democratische Republiek Congo en Darfur, waar honderdduizenden vrouwen het slachtoffer zijn van seksueel geweld. Zij lopen het risico uit hun familie en gemeenschap verdreven te worden en soms loopt hun leven daarbij ook gevaar.

Illegale abortus
In sommige landen, zoals Mexico en El Salvador wordt abortus als een misdaad gezien en belanden vrouwen in de gevangenis, ook als hun leven door de zwangerschap bedreigd wordt. Het strafbaar stellen van abortus leidt er toe dat jaarlijks zo’n 68.000 vrouwen en meisjes overlijden door een illegale abortus. In Nigeria heeft Amnesty actie gevoerd tegen het feit dat vrouwen ter dood veroordeeld werden vanwege het feit dat ze een abortus hadden gehad.

Vrouwenrechten
Amnesty International neemt geen algemeen standpunt in over abortus, maar wil het recht van vrouwen beschermen om, vrij van dwang, discriminatie of geweld te beslissen over abortus in eerder genoemde gevallen. Amnesty blijft ook strijden tegen gedwongen abortus en sterilisatie, zoals die in China plaatsvinden.

Europees Parlement erkent ‘troostmeisjes’

14 december 2007 Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen waarin 'troostmeisjes' worden erkend. Amnesty heeft hierop verheugd gereageerd.

‘Troostmeisjes’
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn ongeveer 200.000 meisjes en vrouwen uit onder andere Zuid-Korea, Taiwan, China, Birma en de Filippijnen systematisch geronseld, bruut verkracht en misbruikt als seks-slavinnen door de Japanse Keizerlijke strijdkrachten. Daarnaast werden ongeveer 300 Nederlandse vrouwen uit de kampen in Nederlands-Indië gehaald en eveneens gedwongen zich te prostitueren in militaire bordelen.

Erkenning
Het Europees Parlement roept de Japanse regering op haar historische verantwoordelijkheid voor deze systematische misbruik te erkennen, excuses te maken aan de slachtofers en hen compensatie te bieden. De resolutie komt voort uit een lobbycampagne van Amnesty en een aantal 'troostmeisjes' in Brussel vorige maand. Naast het Europees Parlement kwamen eerder het Amerikaanse Congres en de parlementen van Canada en Nederland.

'Troostmeisjes' willen gerechtigheid

Amnesty's inzet

Amnesty verdedigt en stimuleert de mensenrechten van vrouwen en meisjes wereldwijd door campagnes, (schrijf)acties, steunbetuigingen aan vrouwenorganisaties, lobbywerk, onderzoek en informatievoorziening. Amnesty werkt samen met lokale mensenrechten- en vrouwenorganisaties en met nationale en internationale non-gouvernementele organisaties.

Mensenrechtenactivisten, het publiek en beleidsmakers worden gemobiliseerd om schendingen van mensenrechten van vrouwen en meisjes te voorkomen en te bestrijden. Op 8 maart, Internationale Vrouwendag, vraagt Amnesty extra aandacht voor de rechten en positie van vrouwen wereldwijd.Op basis van onderzoek berispt Amnesty overheden en doet ze aanbevelingen om de mensenrechten van vrouwen te verbeteren. In sommige gevallen spreekt Amnesty bedrijven en gewapende groeperingen aan.

Amnesty spreekt overheden aan op hun verantwoordelijkheid geweld tegen vrouwen te bestrijden en zich daadwerkelijk in te zetten voor de mensenrechten van vrouwen.

Amnesty vraagt aan staten een beleid te ontwikkelen dat aan de volgende punten voldoet:

• ratificatie, implementatie en naleving van het VN-Vrouwenverdrag
• zich publiekelijk uitspreken voor de gelijke rechten van vrouwen
• publiekelijk geweld tegen vrouwen afkeuren
• het voorkomen van geweld tegen vrouwen, bijvoorbeeld door adequate wetgeving, gelijk onderwijs, gedegen voorlichting
• het opsporen, vervolgen en berechten van daders
• het zorgen voor rehabilitatie en rechtsherstel van slachtoffers
• sensibilisering van politie, justitie en ambtelijk kader
• goede opvang en hulpverlening voor vrouwen

Geweld tegen vrouwen

Vrouwen en meisjes hebben wereldwijd niet dezelfde rechten en vrijheden als mannen en jongens. Ze worden achtergesteld waar het gaat om bijvoorbeeld het recht op onderwijs of op gelijke bescherming door de wet. Vaak worden vrouwen getroffen door geweld tegen vrouwen; geweld dat specifiek tegen vrouwen is gericht. Verkrachting van vrouwen maakt geregeld deel uit van een oorlogsstrategie. Iedere dag worden vrouwen gestraft wegens het overtreden van kledingvoorschriften, het plegen van overspel of vanwege een lesbische relatie. Vrouwen en meisjes die ervan beschuldigd worden de eer van de familie te hebben aangetast, zijn in verschillende landen het slachtoffer van eremoorden of verminking. Vrouwenhandel is, na handel in drugs en wapens, de belangrijkste inkomstenbron van de internationale georganiseerde misdaad. Ongeveer twee miljoen meisjes worden jaarlijks besneden. Bovendien lijden vrouwen van elke klasse, huidskleur en godsdienst onder huiselijk geweld. Huiselijk geweld en geweld binnen de gemeenschap worden maar al te vaak als privé-zaak van de man of familie beschouwd. In veel landen worden huiselijk geweld en verkrachting binnen het huwelijk nog nauwelijks bestraft.
Meer over Geweld tegen vrouwen

Vrouwen Schrijfacties

Iedere twee maanden een schrijfactie ontvangen over vrouwenrechten? Geef u dan op voor de Vrouwen Schrijfacties.

Identiteit en discriminatie

De mensenrechten zijn universeel en ondeelbaar. Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Gelijke rechten betekent: "Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, in deze Verklaring opgesomd, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status." (Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 2.1)

Vanwege hun identiteit worden mensen gediscrimineerd en hun rechten geschonden. Mensen hebben echter niet één vorm van identiteit. Een vrouw is niet alleen een vrouw, maar er bestaan vele verschillen tussen vrouwen onderling. Denk bijvoorbeeld aan etniciteit, seksuele orientatie, klasse, leeftijd en levensbeschouwing. Vele mensenrechtenschendingen van vrouwen gebeuren niet alleen, omdat zij gediscrimineerd worden op hun vrouw-zijn, maar ook omdat de vrouwen in kwestie tot een bepaalde klasse behoren, specifieke politieke ideeën erop nahouden of een bepaalde huidskleur hebben. Er is geen sprake van een simpele optelsom van identiteiten, maar van een intersectie tussen de verschillende identiteiten.

Meer over identiteit en geweld

Vrouwen actief voor mensenrechten

Wereldwijd verzetten vrouwen zich tegen het geweld dat hen wordt aangedaan. Zij richten organisaties op om vrouwen op de vlucht voor huiselijk geweld, verkrachting en seksueel (oorlogs)geweld op te vangen en te begeleiden. Vrouwen zijn prominent in de campagne tegen hiv/aids, racisme en politieke onderdrukking.
Vrouwenbesnijdenis wordt aan de kaak gesteld en overal ter wereld komen vrouwelijke advocaten op voor politieke gevangenen. Vrouwenactivisten maken zich niet alleen sterk voor de rechten van vrouwen, maar zij verzetten zich bijvoorbeeld ook tegen corrupte rechtssystemen, milieuvervuiling en slechte arbeidsomstandigheden. Behalve dat het activistenwerk zwaar is, boeken de vrouwen ook vooruitgang. In vele landen worden wetten tegen huiselijk geweld aangenomen. Verkrachting tijdens conflictsituaties is door toedoen van de internationale vrouwen- en mensenrechtenbeweging als misdaad tegen de menselijkheid erkend.

Meer over vrouwelijke mensenrechtenactivisten

Websites over dit onderwerp

Amnesty International is niet verantwoordelijk voor informatie op externe websites.

Op de internationale Amnesty-themapagina Womenrights vindt u een overzicht van alle rapporten, acties en berichten. Op de speciale pagina vindt u externe websites over de mensenrechten van vrouwen. Ze staan gerangschikt naar thema.