Sloppen ruimen is mensen slopen

Wereldwijd wonen meer dan een miljard mensen in een van de 200.000 informele nederzettingen die we ‘sloppenwijk’ noemen. De sloppenwijken groeien in alarmerend tempo. In 2030 is het aantal sloppenwijkbewoners gestegen tot naar schatting 2 miljard.

De armoede in sloppenwijken is meer dan materiële armoede. In sloppenwijken overheerst een permanent gevoel van onveiligheid. Er is een constante dreiging van geweld door zowel criminele bendes als de politie. En bewoners kunnen ieder moment, zonder waarschuwing, uit hun huis worden gezet. 

De bewoners kennen geen huurbescherming en zijn kwetsbaar voor uitbuiting. Ze hebben geen inspraak, geen toegang tot het juridisch systeem en geen middelen om hun rechten op te eisen. Overheden investeren niet in water, sanitatie, scholing en gezondheidszorg. Het gevaar van gedwongen huisuitzettingen is aan de orde van de dag. 

• Lees alles over gedwongen huisuitzettingen in onze campagnefolder: Stop gedwongen huisuitzettingen 

Gedwongen huisuitzettingen 

Ieder jaar zijn naar schatting twee miljoen mensen het slachtoffer van gedwongen huisuitzetting. Gedwongen huisuitzettingen kunnen meerdere oorzaken hebben. Vaak moeten mensen wijken voor stadsvernieuwing of prestigeprojecten. Doordat sloppenwijken steeds meer in het centrum van de stad komen te liggen zijn ze interessant voor projectontwikkelaars. Die verkrijgen, soms op illegale manier, het eigendom over de grond door de bewoners uit hun huizen te zetten. 

Gedwongen huisuitzettingen kunnen ook het gevolg zijn van activiteiten van het bedrijfsleven. Er zijn voorbeelden van bedrijven die voor de winning van goud of andere grondstoffen mensen van hun land en uit hun huizen hebben verjaagd. Huisuitzettingen kunnen ook een politieke oorzaak hebben, zoals bij de huisuitzetting van 700.000 Zimbabwanen in 2005. De regering Mugabe wilde op die manier de machtsbasis van de politieke oppositie breken. 

Grote gevolgen 

Gedwongen huisuitzettingen hebben grote gevolgen. Vaak gaan ze gepaard met grof politiegeweld en met verlies van eigendommen en inkomstenbronnen. Veel sloppenbewoners verdienen hun geld in de informele sector met handel of informele diensten. Na huisuitzetting verliezen ze hun koopwaar en toegang tot hun klandizie. 

Huisuitzettingen zijn in bepaalde gevallen toegestaan, zoals bij huurschuld, legitieme onteigeningen of illegale bezettingen. Er zijn echter strenge, internationaal erkende voorwaarden aan verbonden, waaronder zorgvuldige informatievoorziening, consultatie van bewoners, mogelijkheid van beroep en de plicht voor de overheid om alternatieve huisvesting aan te bieden. 

In de praktijk wordt vaak aan geen van de voorwaarden voldaan. In de meeste landen zijn bovenstaande afspraken niet of onvoldoende wettelijk vastgelegd. En waar wel normen zijn vastgelegd, worden ze niet gehandhaafd.

In een serie videoreportages toont Slum Stories hoe mensen wereldwijd wonen in sloppenwijken. Ga naar www.slumstories.org om de video's te bekijken.