In het bijzonder voerden we actie voor de vrijlating van drie Chinese schrijvers: Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo, de Oeigoerse schrijver Nurmemet Yasin en de dissident Yang Tongyan. Welke acties hebben we ondernomen en wat zijn de resultaten?
Een paar hoogtepunten:
Maar liefst 104.648 handtekeningen hebben we opgehaald (60.924 voor Liu Xiaobo en 43.724 voor Nurmemet Yasin). Via internet, sms en op papier ondersteunden mensen onze oproep om op te komen voor de vervolgde schrijvers in China. De ambassadeur wilde deze handtekeningen niet persoonlijk ontvangen, daarom worden ze per post naar de Chinese ambassade in Den Haag gestuurd. Duizenden kinderen maakten een tekening voor Liu Xiaobo. Een selectie hiervan is gebundeld en aan de familie gestuurd.
Verschillende schrijvers, onder wie Tommy Wieringa en Arthur Japin, werkten mee aan solidariteitsfilmpjes voor Chinese schrijvers. Deze zijn ondertiteld en verspreid in China. Meer dan honderd Nederlandse schrijvers zetten hun naam onder een solidariteitsverklaring. Deze acties zetten de lobby richting de Nederlandse en Chinese regering kracht bij. Bovendien blijkt steeds weer dat de mensen om wie het gaat dit soort acties enorm waarderen: zij zijn niet vergeten!
Iedere campagne van Amnesty heeft als doel om aandacht voor het onderwerp te vragen. Daar zijn we goed in geslaagd. Er verschenen in media veel berichten over de Nederlandse bijdrage aan de boekenbeurs in China en de moeizame situatie omtrent de vrijheid van meningsuiting in dat land. Amnesty heeft hierbij een belangrijke rol gespeeld. Ook 'the Empty Chair' van ontwerper Maarten Baas leverde veel aandacht op. Deze stoel is opgedragen aan Liu Xiaobo die in 2010 de Nobelprijs voor de Vrede won. Omdat hij in de gevangenis zat, bleef zijn stoel bij de uitreiking leeg. Sindsdien groeide 'de lege stoel' in China uit tot een symbool voor de vrijheid.
Veel aandacht kregen we ook op de festivals Pinkpop en Lowlands waar honderden mensen een bezoekje brachten aan Amnesty's Chinese internetcafé en de censuur aan den lijve konden ervaren.
Amnesty heeft de situatie rondom vrijheid van meningsuiting in China en de schrijvers die vastzitten onder de aandacht gebracht bij de Nederlandse regering. Telkens was onze oproep: ga de dialoog aan met de Chinese autoriteiten over het belang van vrijheid van meningsuiting en pleit waar mogelijk voor de vrijlating van Liu Xiaobo, Nurmemet Yasin en Yang Tongyan. Staatssecretaris Zijlstra, die de Nederlandse regering op de boekenbeurs vertegenwoordigde, kaartte het belang van vrijheid van meningsuiting publiekelijk aan. De situatie van de drie schrijvers besprak hij achter gesloten deuren. Minister Verhagen sprak zich tijdens een handelsmissie uit over de problematische mensenrechtensituatie en ging in gesprek met de advocaat van Liu Xiaobo. Burgemeester Van der Laan van Amsterdam heeft tijdens zijn handelsmissie in algemene zin gesproken over vrijheid van meningsuiting.
Dankzij de inzet van de Tweede Kamer (CU en PVV) was er politieke aandacht voor de huisarresten die tijdens de boekenbeurs plaatsvonden en werd de mensenrechtennotitie 'Verantwoordelijk voor Vrijheid' naar het Mandarijn vertaald en op de website van de Nederlandse ambassade in Beijing geplaatst. Een krachtig publiek pleidooi vanuit regering en gemeenten voor de vrijlating van Liu Xiaobo, Nurmemet Yasin en Yang Tongyan bleef helaas achterwege.
We onderhielden intensief contact met het Nederlands Letterenfonds en hielpen hen bij het leggen van contacten met kritische Chinese schrijvers. Deze werden voor het Nederlandse programma op de Boekenbeurs uitgenodigd en een aantal Nederlandse schrijvers ging met hen in gesprek. Het Nederlands Letterenfonds kaartte het huisarrest van een Chinese schrijver die zou deelnemen aan het programma officieel aan bij de Chinese autoriteiten en ging op bezoek bij een andere, onder huisarrest geplaatste, schrijver.
Er is € 23.000 opgehaald voor het PEN Emergency Fund, dit geld komt rechtstreeks ten goede aan Chinese schrijvers in nood en hun familie. Daarnaast is € 10.000 gereserveerd voor een conferentie in samenwerking met een platform voor kritische Chinese schrijvers (Independent Chinese PEN Center). Verder is €18.000 ingezameld om een training te organiseren voor Chinese mensenrechtenactivisten.
Amnesty dankt iedereen die een bijdrage geleverd heeft aan deze campagne!
