Trial & error

Door Lotte Boot - Wordt Vervolgd, maart 2007

Washington – ‘Het is een geweldige, waarheidsgetrouwe film geworden. Ik vind het ongelooflijk dat de makers twintig jaar hebben weten te vangen in minder dan twee uur.’ Darryl Hunt (42) is enthousiast over de documentaire waarin hij zelf de hoofdpersoon is. ‘Maar’, zegt hij, ‘ik vond het de eerste keer heel moeilijk aan te zien. Ik kon er alleen in delen naar kijken. Elk kwartier moest ik naar buiten, om lucht te krijgen. Het bracht zoveel gevoelens terug.’

The trials of Darryl Hunt vertelt het verhaal van de 19-jarige Darryl Hunt die in 1984 in North Carolina ten onrechte tot levenslang wordt veroordeeld wegens verkrachting van en moord op een jonge verslaggeefster. Hunt is zwart, het slachtoffer blank, en de belangrijkste getuige een voormalig lid van de Ku Klux Klan. Bijna twintig jaar later pleit DNA-bewijs Hunt vrij. Filmmakers Annie Sundberg en Ricki Stern reconstrueerden zijn zaak met behulp van origineel beeldmateriaal. Het is een emotioneel portret geworden dat aantoont hoe het Amerikaanse rechtssysteem zo kon falen.
Hunt keerde na zijn vrijlating, vier jaar geleden, terug naar zijn oude woonplaats Winston-Salem in North Carolina.

De herinneringen aan de negentien-en-een-half jaar cel vervagen maar moeizaam. ‘Ik heb nog steeds nachtmerries’, vertelt hij met zachte stem. ‘Ik droom dat medegevangenen me proberen neer te steken. Pas als ik rechtop in bed zit, realiseer ik me dat ik vrij ben.’ Maar ook simpele dingen vallen hem zwaar. Zoals communiceren met zijn vrouw, met wie hij trouwde terwijl hij vastzat. ‘Hoe praat je met je echtgenote? Dat soort dingen weet ik niet.’

Toen Hunt vrij kwam kreeg hij 20.000 dollar mee voor elk jaar dat hij had vastgezeten, minder dan het minimumloon. De poorten van de gevangenis gingen open en dat was het. Van begeleiding was geen sprake. Hunt: ‘Als je schuldig was en vrijkomt is er tenminste nog rehabilitatie.’ Voor hem was dat de reden zelf een project te beginnen om lotgenoten te helpen: het Darryl Hunt Project for Freedom and Justice.

Nu reist hij samen met de filmmakers de wereld over – hij komt ook naar het Amnesty Filmfestival. ‘Dit werk helpt me te helen. Als ik kan voorkomen dat iemand anders hetzelfde moet meemaken, geeft me dat een beter gevoel over wat er met mij is gebeurd.’
Hunts zaak deed in North Carlina zoveel stof opwaaien dat er sindsdien allerlei hervormingen zijn doorgevoerd binnen politie en justitie. Ook maakt de zaak deel uit van een bredere discussie over DNA en de doodstraf. Hunt: ‘Ik had het geluk dat één jurylid niet akkoord ging met de doodstraf, daarom kreeg ik levenslang. Anders was ik al geëxecuteerd geweest voordat het DNA-bewijs opdook.’
Maar, waarschuwt hij, in veel zaken is er geen DNA aanwezig. ‘We moeten het hele systeem repareren. Zorgen dat iedereen een eerlijk proces krijgt, ongeacht ras of economische status. Openbaar aanklagers moeten verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor hun daden. Te vaak gaat het hen niet om gerechtigheid, maar om hun carrière.’
Ondanks zijn ervaringen is Hunt niet boos of bitter. Hij vergaf alle betrokkenen. ‘Ik vergeet niet, maar ik draag ook geen last met me mee. Ik wil genieten van de rest van mijn leven.’