'Dit werk is eigenlijk mijn leven'

De in 1993 opgerichte Novaja Gazeta is een onafhankelijke Russische krant, die bekend staat om haar kritische artikelen met betrekking tot de Russische politiek en sociale zaken. Het medium is dan ook omstreden bij de leiders van het land. Milasjina volgt het pad waarop haar voormalig collega Anna Politkovskaja haar voorging. Met haar scherpe pen berichtte Politkovskaja jarenlang zeer kritisch over de Russische regering, het leger en mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië. Vijf jaar geleden werd ze bruut vermoord. De dader gaat nog altijd vrijuit.

‘Anna was niet de eerste en enige verslaggever die Novaja Gazeta heeft verloren’, vertelt Milasjina. ‘We zijn bij de krant al zes collega’s kwijtgeraakt, omdat ze zijn vermoord. Van een aantal moorden weten wij en zelfs de autoriteiten wie het gedaan heeft, maar er wordt niets aan gedaan.’ De Russische overheid doet weinig om een einde te maken aan de straffeloosheid rondom bedreigingen en het gebruik van geweld gericht op kritische journalisten en activisten.

Voorliefde voor de krant

Ondanks de risico’s denkt Milasjina er niet aan om met haar journalistieke werkzaamheden te stoppen. ‘Dit werk is eigenlijk mijn leven. Op mijn negentiende besloot ik dat ik journalist wilde worden en toen ben ik ook bij de krant begonnen. Schrijven is iets wat heel dicht bij mij staat.’

Volgens Milasjina is de krant het meest betrouwbare medium om verslag voor te doen. ‘De Russische televisie staat onder controle van de regering. Het wordt gebruikt al propagandamiddel. Kranten kunnen veel vrijer zijn dan de televisie in Rusland.’ Daarnaast heeft ze kritische kanttekeningen bij berichtgeving via internet. ‘Steeds meer mensen halen tegenwoordig hun nieuws van het internet. Naar mijn idee geeft het internet niet het hele plaatje weer. Het staat je toe te lezen wat je wilt lezen, maar de bron streeft vaak zijn eigen doel na. Kranten geven het wereldnieuws met achtergrond.’

Tsjetsjenië

Voor haar artikelen over Tsjetsjenië heeft Milasjina de regio al een aantal keer bezocht. Dit is niet zonder gevaar. Milasjina: ‘Tsjetsjenië is nog niet geheel veilig, maar ik tref de nodige maatregelen. Ik ken daar mensen en zij helpen mij wanneer ik er ben. Ik ben niet bang om in Tsjetsjenië over straat te lopen. Men zal mij niet aanvallen, ze zien dat ik Russisch ben. Soms draag ik wel een hoofddoekje wanneer ik praat met religieuze of oudere mensen. Dit doe ik niet alleen uit respect. Het beschermt me, het zorgt ervoor dat ik niet opgemerkt wordt wanneer ik met deze mensen praat. Tsjetsjenen worden gestraft wanneer de autoriteiten erachter komt dat ze met me hebben gesproken.’ Milasjina gaat dan ook zorgvuldig om met haar bronnen. ‘Ik schrijf liever niet over de informatie die ik van Tsjetsjeense inwoners krijg. Mensen vertellen mij veelal dingen in vertrouwen en het is onveilig om over persoonlijke belevenissen te schrijven.’

Aan het eind van haar verhaal wijst Milasjina naar het raam en zegt: ‘Wanneer ik naar buiten kijkt oogt Nederland hetzelfde als Rusland. Het Russische leven en de mensen zijn erg vergelijkbaar met wat je hier op straat ziet. Tsjetsjenië daarentegen is een heel andere wereld.’

Lotte Kamphuis