Sleutelrol VS bij laatste onderhandelingen wapenverdrag

Nog drie dagen intensief onderhandelen en dan moet er een wapenhandelverdrag zijn dat de internationale wapenhandel strikter reguleert. De ‘Gouden Regel’, waarvoor Amnesty International hard heeft gelobbyd en actiegevoerd, staat erin. Volgens deze regel moeten wapenleveranties vooraf worden beoordeeld op het substantiële risico dat zij gebruikt worden voor ernstige mensenrechtenschendingen. Als dat risico bestaat, moeten dergelijke leveringen niet doorgaan.

Volgens de concepttekst kunnen landen desondanks wapens exporteren naar gebieden waar deze gebruikt kunnen worden voor  ernstige mensenrechtenschendingen, als dat de veiligheidsbelangen van de exporterende landen dient.

Concepttekst bevat belangrijke omissies

Helaas zijn er nog meer belangrijke zaken niet opgenomen in het wapenhandelverdrag:

• Bepaalde wapens zoals drones, een aantal type gevechtsvliegtuigen en helikopters, en pantservoertuigen zijn niet in de concepttekst opgenomen.
• Ook de handel in munitie wordt buiten het verdrag gelaten. Hierdoor kunnen traangas en kogels nog steeds worden verhandeld aan landen als Syrië en Egypte, waar ze worden gebruikt voor ernstige mensenrechtenschendingen.
• Wapenleveranties in de vorm van giften of hulp zijn niet in de concepttekst opgenomen. Dit betekent dat met wat creatieve boekhouding veel wapenleveranties gewoon door kunnen gaan.
• In de concepttekst staat onvoldoende over meer controle op tussenhandelaren.

Er is nog steeds tijd om deze omissies recht te zetten, zodat alle wapens en typen transacties in het verdrag worden opgenomen. Het is van groot belang dat alle details van het verdrag kloppen; door ogenschijnlijk kleine hiaten kunnen wapens alsnog in de verkeerde handen terechtkomen.

Update 27 juni

In een nieuwe conceptversie van het wapenhandelverdrag zijn een aantal belangrijke loopholes aangepakt. Volgens de nieuwe tekst vallen munitie en wapenonderdelen ook onder de regels van het verdrag. De delegatie van de VS heeft in samenwerking met onder andere Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zich hiervoor hard gemaakt.

Sleutelrol VS

De VS hebben als grootste wapenexporteur en voorstander van het verdrag een sleutelrol om deze onderhandelingen tot een succesvol einde te brengen. Amnesty International roept daarom de Amerikaanse president Obama op zich hard te maken voor een sterk verdrag.

Ook vraagt Amnesty de regeringen die een sterk verdrag steunen om hun rug recht te houden tijdens de laatste onderhandelingen. Zij moeten sceptische regeringen, zoals Syrië, Iran, Noord-Korea, Cuba, Rusland en China, geen kans geven om de concepttekst verder te verzwakken.

Online petitie afgerond

U kunt de petitie Stop de bewapening van mensenrechtenschenders niet meer tekenen. De 7.840 handtekeningen zijn naar president Obama gemaild. 

• Lees meer over de aanpassingen van het verdrag in het persbericht Hopes raised for strong Arms Trade Treaty
• Lees het Engelstalige persbericht Arms Trade Treaty: US holds key to closing loopholes in final days of crucial negotiations
• Bekijk de videoblog van campagnecoordinator Verity Coyle (Amnesty UK) doet verslag van de onderhandelingen vanuit New York