Amnesty.nl maakt gebruik van cookies om de content beter op uw voorkeur af te kunnen stemmen.     Meer informatie

Migratie en de Europese buitengrenzen in de verkiezingsprogramma's

Deel:

Wat wil Amnesty voor deze verkiezingen?

  • Bewaking van de Europese buitengrenzen mag, maar moet niet ten koste gaan van toegang tot bescherming in Europa;
  • Europese maatregelen rondom migratiecontrole mogen er niet toe leiden dat migranten grote risico’s moeten nemen en daarmee hun leven en welzijn op het spel zetten;
  • Alle EU-lidstaten dienen hun verantwoordelijkheid voor bescherming van vluchtelingen en de veiligheid van migranten te nemen; zij moeten goed controleren dat Frontex mensenrechten respecteert, zelf dit ook doen en andere lidstaten hier duidelijk op aanspreken.

Wat zeggen de partijen in hun verkiezingsprogramma’s?

logo VVD

Goede bewaking en controle van Europese grenzen.

Vluchtelingen zijn mensen die in eigen land aantoonbaar niet veilig zijn en in de eigen regio niet kunnen worden opgevangen. Voor hen is plaats in Nederland.

Vluchtelingen in eerste instantie opvangen in regio. Als dat niet mogelijk is, kan asiel in EU worden aangevraagd, in het eerste land van binnenkomst.

Meewerken landen van herkomst bij terugname uitgeprocedeerde onderdanen opnemen in verdragen met die landen.

logo PvdA

Gezamenlijke bewaking Europese buitengrenzen.

logo CDA

Buitengrenzen EU strenger controleren. Hiervoor meer gezamenlijk optreden lidstaten en versterking Frontex.

Toewerken naar gemeenschappelijk Europees asielbeleid met asielaanvragen en opvang in de regio en zo nodig hervestiging naar EU-landen.

Krijgsmacht inzetten voor bestrijding drugshandel, illegale immigratie, terrorisme en piraterij.

logo PVV

Niet genoemd

logo SP

Intensiveren hulp aan Europese landen aan buitengrens EU om te zorgen voor beheersbare migratie.

Afspraken maken met landen buiten EU om te stoppen met doorlaten duizenden migranten naar Europa.

Waar mogelijk opvang asielzoekers in eigen regio.

logo D66

Niet genoemd 

logo groenlinks

Bevorderen terugkeer afgewezen asielzoekers door afsluiten overeenkomsten met herkomstlanden die aantoonbaar veilig zijn.

Bijna alle vluchtelingen leven in kampen in fragiele regio’s; VN steunen bij opvang en jaarlijks groep kwetsbare vluchtelingen naar Nederland uitnodigen.

Verantwoordelijkheid voor toetsing asielverzoeken niet afschuiven op landen buiten de EU.

logo christenunie

Opvang vluchtelingen en toetsing asielaanvragen zo dicht mogelijk bij bron, bij voorkeur in centra onder beheer van de VN. Hiervoor substantieel bedrag beschikbaar stellen.

Nederland verplicht zich een substantieel hoger aantal vluchtelingen te hervestigen.

logo SGP

Niet genoemd 

logo Partij vd Dieren

Niet genoemd

Wat valt op?

Bewaking buitengrenzen
VVD, PvdA, CDA en SP zetten allemaal in op verbeterde bewaking van de Europese buitengrenzen. Zij geven geen waarborgen voor toegang tot bescherming en de veiligheid van migranten tijdens hun reis naar Europa. In deze benadering van het migratievraagstuk lopen de mensenrechten daarmee mogelijk gevaar.

De SP wil bovendien afspraken maken met landen buiten de EU om te stoppen met het doorlaten van 'duizenden migranten' naar Europa. Dit is zorgelijk, omdat de verantwoordelijkheid voor migratiecontrole dan komt te liggen bij landen in bijvoorbeeld Noord-Afrika en Oost-Europa die zelf een slechte staat van dienst hebben op het gebied van mensenrechten. Ook de transparantie van het Europese migratiebeleid wordt hiermee fors minder.

De wens van het CDA om de krijgsmacht in te zetten bij het bestrijden van illegale migratie is niet verder uitgewerkt, maar roept ook grote vragen op. Zo faalde de NAVO onlangs enorm bij de bescherming van migranten die de burgeroorlog in Libië ontvluchtten.(Lees het rapport hierover van de Raad van Europa)

Terugkeer
VVD en GroenLinks zetten in op verbeterde terugkeer door middel van overeenkomsten met het herkomstland. Wanneer blijkt dat migranten geen recht hebben op verblijf in Nederland is gedwongen terugkeer (en het maken van afspraken daarover) legitiem. Wel moet gewaakt worden dat zo’n afspraak geen automatisme wordt: terugkeer kan omdat er een afspraak is. Steeds moet worden bezien of het land waarnaar wordt teruggekeerd wel in lijn met zijn mensenrechtenverplichtingen handelt. Ook de kwalificatie van GroenLinks dat het moet gaan om landen die 'aantoonbaar veilig zijn' vereist nuance: veel landen die in het algemeen als veilig worden gezien kunnen voor bepaalde groepen of individuen risico’s met zich meedragen.

Opvang van vluchtelingen in 'de regio'
Het thema van opvang en bescherming van vluchtelingen in 'de regio' (zo dicht mogelijk bij hun herkomstland) steekt elke paar jaar de kop op, ondanks dat het onderwerp op praktische en principiële bezwaren stuit. Deze verkiezingen zijn het VVD, CDA, SP, GroenLinks en ChristenUnie die het agenderen.

VVD gaat hierin het verst: in principe hebben vluchtelingen die in hun regio kunnen worden beschermd geen recht meer op asiel in Nederland. Hiermee worden dus de (vaak arme) landen die sowieso al de meeste vluchtelingen opnemen extra belast, terwijl Nederland zich onttrekt aan de wereldwijde verantwoordelijkheid voor het beschermen van vluchtelingen. De SP maakt de expliciete link tussen opvang in de regio en het mogen aanvragen van asiel in Nederland niet (SP wil alleen 'waar mogelijk' opvang in de regio), maar maakt ook geen melding van concrete plannen om 'de regio' bij de opvang te ondersteunen.

Het CDA vindt dat opvang in principe in de regio moet plaatsvinden, en 'zo nodig' kan hervestiging naar Nederland plaatsvinden. Om aan eerlijke lastenverdeling te doen zou het aantal hervestigingsplaatsen zowel in Nederland als binnen de EU flink omhoog moeten. Of dit ook de bedoeling is, blijkt niet uit het CDA-programma.

De ChristenUnie neemt duidelijk de lastenverdeling wel ter hand: er wordt een 'substantieel' bedrag ter beschikking gesteld aan de VN om opvang en bescherming te regelen. Bovendien gaat het aantal hervestigingsplaatsen naar Nederland 'substantieel' omhoog. Wel jammer dat deze plaatsen alleen worden geboden als er ook meer opvang in de regio komt. Immers, landen aldaar staan al zo onder druk dat zij extra financiële steun en hervestiging sowieso nodig hebben, zonder dat daar nog eens extra opvang tegenover staat.

Vanuit solidariteitsoogpunt verdient GroenLinks een pluim: extra steun bij opvang in fragiele regio’s zonder dat de EU verantwoordelijkheid voor asielverzoeken op hen afschuift.