Huwelijk

Het VN-verdrag (BuPo) bepaalt vrije en volledige toestemming tot een huwelijk en gelijke rechten voor man en vrouw tijdens een huwelijk en bij ontbinding daarvan. Een werkgever mag niet eisen dat een werknemer ongehuwd blijft. Een gedetineerde mag het recht op huwelijk niet worden onthouden. Een van de schendingen van mensenrechten die vooral vrouwen treft is de dwang om vroeg te trouwen. Vooral in Aziatische landen bestaat de praktijk om meisjes soms al bij de geboorte aan een huwelijkskandidaat te beloven en het huwelijk op heel jonge leeftijd te voltrekken. Het VN-vrouwenverdrag (1979) verplicht staten tot het instellen van een wettelijke minimumleeftijd voor het huwelijk maar bepaalt niet welke leeftijd dat moet zijn. Veel westerse landen stellen die leeftijd op zestien of achttien jaar. Polygamie is het huwen met meerdere partners; het gaat bijna altijd om een man die meerdere vrouwen huwt. In westerse rechtsstelsels is polygamie bijna altijd verboden. In de Koran wordt aanbevolen met één vrouw te trouwen, maar wordt ook de vrijheid gegeven om meerdere vrouwen te nemen. Opmerkelijk genoeg bevat noch het VN-verdrag over huwelijksvrijheid uit 1962, noch het VN-verdrag (BuPo) uit 1966 een uitdrukkelijk verbod op polygamie.

Amnesty zet zich ervoor in dat mensen hun huwelijk niet ontwricht zien doordat bijvoorbeeld gehuwde asielzoekers op verschillende plaatsen of in verschillende landen worden ondergebracht. De staat heeft het recht voorwaarden op te leggen, bijvoorbeeld bij immigratie of met het doel schijnhuwelijken tegen te gaan. Maar het vrijelijk aangegane huwelijk verdient bescherming op grond van internationaal recht. Waar het gaat om kinderen of zwangerschap, gelden ook het internationaal beginsel van de bescherming van het gezin en de rechten van het Kinderrechtenverdrag. Nu het homohuwelijk in nog maar weinig landen is erkend en in veel landen vooralsnog onacceptabel lijkt, stelt Amnesty dat een staat niet mag verhinderen dat homoseksuelen contractuele banden aangaan die vergelijkbaar zijn met de bepalingen van een huwelijk.

In het overgrote deel van de traditionele samenlevingen was polygamie toegestaan. Een hedendaags overzicht constateerde polygamie in 850 van de 1170 samenlevingen van deze tijd – bijna altijd gaat het om één man met meerdere vrouwen. Polygamie komt in de praktijk veel minder voor dan deze cijfers zouden doen vermoeden, omdat de meeste staten het verbieden en ook omdat weinigen zich polygamie financieel kunnen veroorloven.