Guantánamo Bay

Sinds januari 2002 zijn 'war on terror'-gevangenen, met kap bedekt en geboeid, naar het detentiecentrum Guantánamo Bay gebracht, als vorm van administratieve detentie. Deze gevangenen, ongeveer 775 in totaal, zijn de afgelopen vijf jaar veelal op willekeurige gronden gearresteerd of soms zelfs ontvoerd, onrechtmatig overgedragen aan de Verenigde Staten of buiten geldende juridische regels om naar Guantánamo Bay gebracht. Begin 2007 zaten veel gedetineerden op Guantánamo Bay al vijf jaar lang in een juridisch vacuüm terwijl de meeste anderen van de nog steeds ruim vierhonderd gevangenen eveneens al jarenlang vastzaten zonder aangeklaagd te zijn, zonder proces en veelal zonder contact met familieleden. Op 6 september 2006 aanvaardde het Amerikaanse Congres een wetsvoorstel van president George Bush waarmee de kort daarvoor illegaal verklaarde Militaire Commissies om de Guantánamo gedetineerden te berechten, alsnog gelegaliseerd werden. In januari 2009 gaf de Amerikaanse president Obama opdracht het gevangenkamp binnen een jaar te sluiten. Die termijn werd niet gehaald.

Amnesty heeft op veel punten ernstige zorgen. Tot op heden is geen van de Guantánamo-gedetineerden in staat gesteld de rechtmatigheid van zijn detentie door een rechter te laten toetsen. Er zijn sterke aanwijzingen dat martelingen of andere vormen van wrede, onmenselijke of vernederende behandeling meer dan sporadisch op Guantánamo hebben plaatsgevonden. De omstandigheden waarin de meeste gedetineerden op Guantánamo verkeren - gedetineerd voor onbepaalde tijd, geïsoleerd, en vol ontberingen - komen neer op wrede, onmenselijke of vernederende behandeling. Guantánamo ondermijnt het internationaal recht, moedigt andere landen aan de mensenrechten op vergelijkbare wijze te schenden, en is een zwakke schakel in de internationale 'strijd tegen het terrorisme'. Amnesty stelt dat het detentiekamp van Guantánamo zo snel mogelijk moet worden gesloten. De VS moeten ook aan het licht brengen wat er in andere centra (zoals Bagram in Afghanistan en Abu Ghraib in Irak) gebeurt. De VS hebben toegegeven dat een aantal gedetineerden wordt vastgehouden op geheime locaties. De VS moeten de locaties van alle detentiecentra openbaar moeten maken en organisaties als het Rode Kruis toegang verschaffen.Amnesty stelt dat de gevangenen van Guantánamo moeten worden aangeklaagd en een eerlijk proces krijgen, of anders worden vrijgelaten. Gedetineerden die worden aangeklaagd en berecht moeten naar het vasteland van de VS worden overgebracht. Sommigen zouden naar andere landen kunnen worden overgebracht mits de garantie bestaat dat ze daar een eerlijk proces krijgen en niet worden mishandeld. Niemand mag worden teruggestuurd naar landen waar ze het risico lopen slachtoffer te worden van marteling of andere ernstige mensenrechtenschendingen.