Amnesty.nl maakt gebruik van cookies om de content beter op uw voorkeur af te kunnen stemmen.     Meer informatie

Armoede

Deel:

Armoede is een begrip dat verschillende factoren omvat: gebrek aan financiële en andere middelen, discriminatie en economische ongelijkheid ten opzichte van de rest van de bevolking, gebrekkige toegang tot onderwijs en voorzieningen, en sociale gebruiken en relaties die een 'cyclus van armoede' in stand houden. Internationale organisaties hebben actie tegen armoede geformuleerd als de 3 A's:

  • Agency houdt in dat degenen die opkomen voor de armen internationale aandacht en bescherming behoeven.
  • Accountability (aansprakelijkheid) betekent dat men degenen moet aanspreken die verantwoordelijk zijn voor het gebrek aan bescherming van armen, waaronder overheden, internationale instellingen en bedrijven.
  • Access wil zeggen dat armen toegang moeten hebben tot de organen waar beslissingen worden genomen.

De sociaal-economische rechten, zoals die o.m. zijn vastgelegd in het VN-verdrag (EcSoCu), beogen mensen tegen armoede en de gevolgen daarvan te beschermen. Belangrijke internationale organisaties voor de bestrijding van armoede zijn het IMF, de Wereldbank en de wereldvoedselorganisatie FAO. Er is in bijna alle landen sprake van een 'feminisering' van de armoede, d.w.z. dat een steeds groter percentage van de allerarmsten bestaat uit vrouwen, meestal alleenstaande vrouwen met kinderen. In elke maatschappij is een gedeelte van de bevolking 'arm'. Dit kan niet door macro-economische maatregelen alleen worden verholpen. Belangrijk zijn vooral maatregelen om de kwetsbaarheid van armen te verminderen, zoals regelmatige inkomsten, scholing en gezondheidszorg. Respect voor burgerrechten draagt veel bij aan de bestrijding van armoede, o.m. omdat het de armen de gelegenheid geeft zich laten horen via parlementsleden, vakbondsleiders, activisten e.d. De Indiase econoom Amartya Sen stelde vast dat hongersnoden en de meest schrijnende vormen van armoede zich niet voordoen in landen die werkelijk democratisch zijn. Een economisch middel om armoede te bestrijden is het ter beschikking stellen van geld voor investeringen, zoals door microkredieten.

Amnesty zet zich vooral in voor het tegengaan van discriminatie (in werk, onderwijs, voorzieningen e.d.) die armoede in de hand werkt. Ook pleit Amnesty voor wetgeving die de bescherming van de sociaal-economische rechten bevordert, zoals algemeen basisonderwijs en een goed toegankelijke gezondheidszorg. Amnesty voert actie tegen schendingen van mensenrechten als gevolg van armoede, binnen het brede kader van een campagne voor 'menselijke waardigheid'. Daarbij heeft Amnesty speciale aandacht voor problemen die de overheid relatief gemakkelijk kan helpen verlichten, zoals sterfte van moeders bij de bevalling, hiv/aids en de omstandigheden in sloppenwijken.

Vanaf 2009 voert Amnesty een brede campagne voor menselijke waardigheid, waarin de mensenrechten in situaties van armoede centraal staan.

Absolute armoede wordt wel gedefinieerd als minder dan 1 dollar per dag: het inkomen van 1,3 miljard mensen. In Afrika leeft 50% van de bevolking onder dat minimum, in heel Europa 5%.