Arbeidsomstandigheden

Meisjes van elf jaar die op plantages in India gedurende twaalf uur per dag de knoppen van katoenplanten breken, omdat er zo een beter bestendige plant ontstaat. Mannen die in Rusland de mijnen ingaan met liften die tientallen jaren geleden al waren afgekeurd. Gezinnen die zich in Peru als migrantenarbeiders verhuren om te oosten op een veld dat zwaar met pesticiden is bespoten. Kinderen in China die elke dag na schooltijd in vuurwerkfabrieken moeten werken om zo de kosten van de school te dekken. De arbeidsomstandigheden van een groot deel van de wereldbevolking zijn slecht, in veel gevallen zijn ze levensbedreigend. Normen voor arbeidsomstandigheden zijn vooral opgesteld door de ILO. ILO-verdragen bevatten regels over arbeidsduur, kinderarbeid, gelijke betaling voor gelijk werk, verbod op dwangarbeid e.d. De arbeidsnormen zijn meer in detail uitgewerkt in standaards zoals SA8000, een gedragscode die bedrijven kunnen overnemen en laten controleren op naleving, en die sommige multinationals opleggen aan toeleveranciers.

Amnesty heeft o.m. de ontwikkeling gesteund van de 'VN-normen voor mensenrechten ten behoeve van ondernemingen'. Die bevestigen vooral bestaande internationale normen. Dwangarbeid, slavernij en uitbuiting van kinderen zijn verboden. Werknemers moeten in veilige, gezonde omstandigheden werken. Ze hebben een recht op collectieve onderhandeling. Gevangenisarbeid mag alleen worden benut als ze in overeenstemming is met internationaal recht. Kinderen onder de vijftien mogen alleen voor licht werk worden ingezet. Werkers hebben recht op eerlijke en rechtvaardige beloning. Amnesty stelt dat de naleving van (minimale) arbeidsnormen een verplichting is onder internationaal recht Amnesty roept niet op, zoals sommige andere organisaties, tot boycots van bedrijven die zich niet aan de arbeidsnormen houden.
De Nederlandse Amnesty-afdeling heeft o.m. rapporten uitgebracht over de betrokkenheid van bedrijven bij dwangarbeid en kinderarbeid, en over arbeidsomstandigheden in China. Die rapporten zijn te vinden bij de themapagina Verantwoord ondernemen.

Een overzicht van de internationale arbeidsnormen is te vinden op de website van de ILO, International Labour Standards. In algemene termen zijn dergelijke normen ook opgenomen in de VN-normen voor bedrijven, die echter nooit de status van een (aangenomen) VN-verklaring hebben gekregen.