Amnesty International

De wereld telt ruim 190 landen. Volgens Amnesty International (AI) worden de mensenrechten in driekwart van die landen geschonden. Volgens Amnesty's Jaarboek vinden in zo'n 50 landen buitengerechtelijke executies plaats. Marteling en mishandeling door veiligheidstroepen, politie en andere autoriteiten maken in zo'n 130 landen slachtoffers. In een kleine 30 landen ‘verdwenen’ mensen en in meer dan 40 landen zitten gewetensgevangenen vast. De doodstraf wordt in 50 landen uitgesproken en in zo'n 25 landen daadwerkelijk ten uitvoer gebracht.

AI is in 1961 opgericht door de Engelse advocaat Peter Benenson. Zijn artikel 'De vergeten gevangenen' werd wereldwijd gepubliceerd. De grondbeginselen waren volstrekte onpartijdigheid en onafhankelijkheid. Om de onafhankelijkheid te waarborgen mochten leden van AI alleen actie voeren tegen mensenrechtenschendingen die niet in hun eigen land waren gepleegd.

AI vraagt dat gewetensgevangenen onmiddellijk worden vrijgelaten en dat marteling en executie onmiddellijk worden gestopt. AI bestrijdt de discriminatie die grote groepen een menswaardig leven ontzegt – zoals vrouwen, homo's of minderheden. AI bestrijdt het geweld tegen vrouwen, inclusief het 'huiselijk' geweld waartegen de overheid niets onderneemt. De actiemiddelen van AI zijn o.m.: adoptie van gewetensgevangenen; actie op landen en thema's (bijv. tegen de doodstraf); bliksemacties' door middel van telegrammen, e-mail en SMS in acute situaties; lobby bij regeringen en internationale organisaties.

AI heeft afdelingen in zo'n zestig landen en meer dan 2,8 miljoen leden en donateurs. Er zijn Amnesty-groepen in scholen, universiteiten, kerken, ziekenhuizen en bedrijven, en speciale groepen van artsen, advocaten, leraren, militairen en politieagenten. AI heeft één centrum voor onderzoek: het Internationaal Secretariaat in Londen. De organisatie wordt geleid door een internationaal bestuur, gekozen door de nationale afvaardigingen. Ook elke nationale afdeling is een vereniging, met een bestuur gekozen door de ledenvergadering. De Nederlandse afdeling telde begin 2011 300.000 leden. AI kreeg in 1977 de Nobelprijs voor de vrede, in 1987 de Nederlandse Geuzenpenning. Tot de prominente Amnesty-activisten behoren Peter Benenson, Séan MacBride, Martin Ennals, Thomas Hammarberg, Irene Khan, Pierre Sané en José Zalaquett.

Sinds haar oprichting in 1961 heeft Amnesty International in rapporten meer dan honderdduizend individuele slachtoffers van mensenrechten bij naam genoemd.