Achtergrond

Bijna de helft van de bevolking kampte met een gebrek aan voedsel en was aangewezen op internationale voedselhulp, onder wie ruim 85.000 kinderen die leden aan ondervoeding.
De Grenscommissie Eritrea-Ethiopië beëindigde haar werk in oktober, ondanks het feit dat Ethiopië de aanbevelingen van de commissie in de wind sloeg. De VN-Veiligheidsraad trok de VN-Missie in Ethiopië en Eritrea (UNMEE) terug nadat Eritrea haar operaties langs de grens tussen Eritrea en Ethiopië had gedwarsboomd.
Van februari tot en met april vond een Eritrese troepenopbouw plaats in het omstreden gebied Ras Doumeira langs de grens tussen Eritrea en Djibouti, waarbij Djibouti beweerde dat Eritrea zich wederrechtelijk op zijn grondgebied had begeven. In juni kwam het her en der tot schermutselingen tussen de twee landen. Ten minste 35 soldaten zouden zijn gedood en vijftig gewond zijn geraakt.
Eritrea bood onderdak aan de Asmara-vleugel van de Alliantie voor de Herbevrijding van Somalië (ARS), die zich had afgesplitst van een ARS-factie in Djibouti. Eritrea fungeerde als doorvoerland voor wapens en munitie die verkocht werden in wapenmarkten in Somalië.
Eritrese oppositiepartijen in ballingschap bleven actief in Ethiopië en andere landen in Afrika, Europa en Noord-Amerika.

Vrijheid van godsdienst

Meer dan tweeduizend leden van niet-geregistreerde minderheidsgodsdiensten die door de regering in 2002 waren verboden, waaronder leden van de Pinksterbeweging en van evangelische kerken, werden nog altijd incommunicado gedetineerd zonder aanklacht of proces. Talloze gelovigen werden in 2008 gearresteerd. Een aantal critici van toegestane godsdiensten, waaronder de islam en de Eritrese Orthodoxe Kerk, zat eveneens in hechtenis. Amnesty International beschouwt alle mensen die enkel op basis van hun geloofsovertuiging of geloofsbelijdenis gedetineerd zijn als gewetensgevangenen.
*Abune Antonios, patriarch van de Eritrese Orthodoxe Kerk, die in januari 2006 was gearresteerd, bleef in geheime veiligheidsdetentie na een periode van huisarrest, omdat hij kritiek had geuit op de overheidsinmenging in kerkzaken en de detentie van drie orthodoxe priesters. Hij was eerder vervangen door een regeringsgezinde patriarch. Ondanks zijn slechte gezondheid werden hem naar verluidt medicijnen voor diabetes geweigerd.
*Op 13 en 14 augustus arresteerden soldaten ten minste veertig moslimgeestelijken en -studenten van de etnische groepering Saho in Asmara en andere steden. Ze werden zonder aanklacht incommunicado vastgehouden op geheime locaties, waar ze mogelijk gemarteld werden.
*Pastor Ogbamichael Teklehaimanot van de Kale Hiwot-kerk, die in oktober 2007 gearresteerd was, zat nog altijd gevangen. Hij was eerder veroordeeld tot tien maanden eenzame opsluiting en dwangarbeid in het legerkamp Sawa.
*In februari werden tien leden van de Full Gospel-kerk vrijgelaten die vijf jaar lang gevangen hadden gezeten.

Gewetensgevangenen en andere politieke gevangenen

De regering duldde geen vreedzaam verzet en beperkte de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering. Familieleden van gedetineerden verklaarden dat de autoriteiten allerlei vormen van internationale communicatie onderschepte en vervolgens vergeldingsmaatregelen namen.
Politieke gevangenen, van wie sommigen al sinds 2001 of eerder vastzaten en die beschuldigd werden van steun aan gewapende oppositiegroeperingen in ballingschap, waaronder facties van het Eritrees Bevrijdingsfront (ELF), zaten vermoedelijk nog altijd zonder aanklacht of proces vast. Onder de gewetensgevangenen bevonden zich mensen die aan militaire dienst wilden ontkomen, deserteurs uit het leger en afgewezen asielzoekers die waren teruggestuurd naar Eritrea.
*Honderden voormalige functionarissen, onafhankelijke journalisten en ambtenaren die in september 2001 waren opgepakt zaten voor zover bekend ruim zeven jaar later nog altijd in incommunicado-detentie. Onder hen bevonden zich elf voormalige regeringsministers en veteranen die waren opgepakt nadat ze hadden gepleit voor hervormingen. Sommigen zouden in hechtenis zijn overleden als gevolg van de erbarmelijke omstandigheden.
*Aster Yohannes, de vrouw van gewetensgevangene Petros Solomon, zat nog altijd zonder aanklacht in incommunicado-detentie. Ze werd in 2003 gearresteerd toen ze terugkeerde uit de VS om haar kinderen te bezoeken.

Vrijheid van meningsuiting – journalisten

De regering verbood alle onafhankelijke en particuliere journalistiek. De particuliere pers functioneert al sinds 2001 niet meer in Eritrea.
*Tien journalisten die in 2001 waren opgepakt werden nog altijd zonder aanklacht incommunicado vastgehouden. Ten minste één van hen, Fessahaye Yohannes (bekend als ‘Joshua’), zou in januari 2007 in de gevangenis zijn overleden. De regering weigerde vragen over hem te beantwoorden.
*Daniel Kibrom, een verslaggever van de staatstelevisiezender Eri TV, werd veroordeeld tot vijf jaar dwangarbeid omdat hij had geprobeerd de grens met Ethiopië over te steken. Hij werd sinds oktober 2006 gevangengehouden in een strafkamp.

Vluchtelingen en asielzoekers

Vanaf november stuurden Egypte, Sudan, Duitsland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk Eritrese vluchtelingen en asielzoekers onder dwang terug, zonder rekening te houden met het lot van eerder teruggestuurde vluchtelingen en asielzoekers die willekeurig gedetineerd en gemarteld waren; ook negeerden deze landen UNHCR-richtlijnen die het gedwongen terugsturen van mensen naar Eritrea ten zeerste afraden vanwege de slechte mensenrechtensituatie in dat land. *De Egyptische autoriteiten stuurden in de eerste helft van 2008 op grote schaal Eritreeërs vanuit Egypte terug naar Eritrea. Liefst twaalfhonderd asielzoekers werden vanuit Egypte teruggestuurd naar Eritrea en bij aankomst opgepakt en gedetineerd. Ze liepen nadrukkelijk het gevaar te worden gemarteld en mishandeld. Ofschoon sommige zwangere vrouwen en vrouwen met kinderen na enkele weken weer werden vrijgelaten, zouden de meesten zijn overgebracht naar de afgelegen Wia-gevangenis en andere legerfaciliteiten, waar ze eind 2008 nog altijd vastzaten. De Egyptische autoriteiten stuurden eind december nog eens ruim twintig Eritrese asielzoekers terug, terwijl honderden uitzetting boven het hoofd hing. *Op 14 mei stuurde de Duitse immigratiedienst de asielzoekers Yonas Haile Mehari en Petros Aforki Mulugeta terug naar Eritrea. Beiden werden bij aankomst opgepakt en zaten eind 2008 nog in hechtenis. Yonas Haile Mehari werd incommunicado vastgehouden. Beiden liepen ze groot risico te worden gemarteld en mishandeld. *Circa zevenhonderd Eritreeërs, onder wie zestig vrouwen en dertig kinderen, die van Eritrea naar Sudan en vervolgens naar Libië waren gevlucht, werden in Mistarah (Libië) en op andere locaties vastgehouden; ze dreigden onder dwang te worden teruggestuurd naar Eritrea.

Militaire dienstplicht

Militaire dienst was verplicht voor mannen van achttien tot veertig jaar en voor vrouwen van achttien tot ten minste 27 jaar. De achttien maanden durende dienstplicht – zes maanden militaire dienst en heel veel dwangarbeid – kon voor onbepaalde tijd worden verlengd, waarna men als reservist moest dienen. Het gros van de Eritrese mannen zat in het leger.
Op een school in Sawa moesten sommige zeventienjarigen zich aanmelden voor militaire dienst voor het komend jaar; ook werd hen een uitreisvergunning geweigerd, zodat ze het land niet konden verlaten.
Jongeren die de dienstplicht probeerden te ontlopen werden gevangengezet en vastgebonden in pijnlijke houdingen. Gevangenzetting op bevel van hoge legerofficieren kon voor onbepaalde tijd worden verlengd. Gewetensbezwaarden werden niet vrijgesteld van militaire dienst.

Marteling en andere vormen van mishandeling

De detentieomstandigheden in Eritrea waren erbarmelijk en gevangenen werden regelmatig gemarteld of anderszins mishandeld. Een veelgebruikte straf annex verhoormethode was het vastbinden van gedetineerden in pijnlijke posities, ook bekend als de ‘helikopter’ en de ‘acht’. Gevangenen werden ook regelmatig en langdurig blootgesteld aan de zon of opgesloten in metalen scheepscontainers waar het extreem heet of extreem koud was. Talloze gedetineerden werden op geheime locaties vastgehouden en sommigen zaten in extra beveiligde gevangenissen zoals Karchele in Asmara. Vele gevangenen zaten in overbevolkte cellen onder de grond waar geen daglicht kwam. De omstandigheden waren onhygiënisch en vochtig, zonder toiletten of wasvoorzieningen. Gevangenen waren ondervoed en kregen vuil drinkwater. Er werd vrijwel geen medische zorg verleend.
*In februari meldden lokale bronnen dat de moslimleider Taha Mohammed Nur, medeoprichter van het ELF, in de gevangenis was overleden.
*Teklesenbet Gebreab Kiflom, een lid van de evangelische Full Gospel-kerk, zou in oktober in de militaire gevangenis Wia zijn overleden nadat hij geen medicijnen had gekregen tegen malaria. Een andere evangelische christen, Azib Simon, zou in juni onder vergelijkbare omstandigheden zijn overleden.

Rapporten van Amnesty International

• Egypt: Deadly Journey through the Desert (MDE 12/015/2008)
• Eritrea: Prisoners of conscience remembered on 7th anniversary of mass detentions (AFR 64/007/2008)
• Egypt: Amnesty International calls for President to stop flights to possible torture in Eritrea (MDE 12/014/2008)
• Libya: Amnesty International warns against deportations of Eritreans (MDE 19/007/2008)

Archief jaarboek