Achtergrond

Aan het begin van het jaar werd de VN-vredesmissie in Sierra Leone (UNAMSIL) vervangen door een kantoor voor vredesopbouw, het Geïntegreerde VN-Kantoor in Sierra Leone (UNIOSIL). UNIOSIL kende een moeizame start door personele problemen. De Peacebuilding Commission van de VN, een intergouvernementeel adviesorgaan voor het gecoördineerd aanwenden van internationale steun in landen die net een burgeroorlog achter de rug hebben, richtte zich als eerste op Sierra Leone. De algehele veiligheidssituatie was stabiel en de regering nam verdere maatregelen om de veiligheid te waarborgen. In gebieden die grensden aan Guinee was het echter onrustig. Het International Military Advisory and Training Team (IMATT), waarin Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, Canada, Bermuda, Australië en Frankrijk vertegenwoordigd zijn, hielp het leger om zich te professionaliseren.

Sierra Leone bleef een van de armste landen ter wereld: 70 procent van de bevolking moet met minder dan 1 dollar per dag rondkomen en veel mensen kunnen niet lezen en schrijven. De sterfte- en ziektecijfers waren alarmerend hoog door de gebrekkige gezondheidszorg.

Vier politieke partijen voerden campagne in de aanloop naar de verkiezingen die gepland stonden voor medio 2007.

Speciale Rechtbank voor Sierra Leone

Op 29 maart werd Charles Taylor door Nigeria uitgeleverd aan Liberia na een officieel verzoek aan de Nigeriaanse regering door de Liberiaanse president Ellen Johnson-Sirleaf. Bij zijn aankomst in Liberia werd Taylor gearresteerd en overgedragen aan de Speciale Rechtbank voor Sierra Leone. Op 30 maart richtte de Speciale Rechtbank voor Sierra Leone een officieel verzoek aan Nederland om zijn proces daar te laten plaatsvinden, waarbij veiligheidsredenen werden aangevoerd. Gevreesd werd echter dat aan dit verzoek politieke overwegingen ten grondslag lagen, en dat veiligheid een ondergeschikte rol speelde.

Op 15 juni verklaarde het Verenigd Koninkrijk zich bereid Charles Taylor te detineren mocht hij worden veroordeeld tot een gevangenisstraf. Op 16 juni werd VN-resolutie 1688 aangenomen, op grond waarvan het proces verplaatst werd van Freetown naar het Internationaal Strafhof in Den Haag. Op 20 juni werd Charles Taylor officieel overgebracht naar Den Haag. De aanklacht tegen Charles Taylor werd teruggebracht van zeventien naar elf onderdelen, die betrekking hadden op oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid. In april verklaarde Charles Taylor onschuldig te zijn. In het kader van het gerechtelijk vooronderzoek vonden twee hoorzittingen plaats, en het proces zou in 2007 van start gaan.

Voor de Speciale Rechtbank voor Sierra Leone liepen processen tegen de hoofdverantwoordelijken voor misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en andere ernstige schendingen van het internationaal recht die na 30 november 1996 zijn begaan tijdens de burgeroorlog. De aanklachten hadden betrekking op moord, verminking, verkrachting en andere vormen van seksueel geweld, seksslavernij, inlijving van kindsoldaten en dwangarbeid.

In december benoemde de VN-secretaris-generaal de Amerikaan Stephen Rapp, hoofdaanklager van het Internationaal Straftribunaal voor Rwanda, tot nieuwe aanklager van de Speciale Rechtbank. Tien van de elf aangeklaagden zaten in hechtenis; alleen Johnny Paul Koroma, voormalig voorzitter van de Revolutionaire Raad van de Strijdkrachten (AFRC), was nog voortvluchtig.

Ofschoon de aanklachten persoonsgebonden waren vonden de processen plaats in drie groepen. In het proces tegen het Revolutionaire Eenheidsfront (RUF) stonden drie mannen terecht, onder wie Issa Sesay; de procureur hield zijn slotpleidooi op 2 augustus, en in 2007 zou de verdediging aan het woord komen. In het proces tegen de Civiele Verdedigingsmacht stonden eveneens drie mannen terecht, onder wie Moinina Fofana; de slotpleidooien begonnen eind november. In het proces tegen de AFRC rondde de verdediging in december haar pleidooien af.

Arrestaties en vervolging van politieke tegenstanders

Vermeende politieke tegenstanders van de regering werden gearresteerd en vervolgd.

• In januari werden voormalig RUF-woordvoerder Omrie Golley, Mohamed Alpha Bah en David Kai-Tongi gearresteerd in Freetown. De drie werden aangeklaagd wegens verraad. Eind 2006 was het proces, dat talloze keren vertraging opliep, nog niet afgerond.
• In februari werd Charles Margai, interim-leider van de Volksbeweging voor Democratische Verandering (PMDC), gearresteerd, hetgeen vreedzame protesten door PMDC-aanhangers uitlokte. Eind 2006 was het proces tegen hem nog gaande.

Processen tegen voormalige strijders

Voor het Hooggerechtshof in Freetown liep het proces ten einde tegen voormalige leden van het RUF en de AFRC, die aangeklaagd waren wegens verraad en vastzaten in de gevangenis Pademba Road. Tweeënveertig van hen werden vrijgesproken, drie werden veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf, en dertien kregen andere straffen opgelegd.

In het proces tegen 31 leden van de West Side Boys, een groep afvallige soldaten, werden 25 mensen vrijgesproken en zes veroordeeld tot levenslang.

Persvrijheid

In februari maakte de minister van Justitie bekend dat hij niemand zou aanklagen wegens doodslag in de zaak Harry Yansaneh. Deze redacteur van de krant For di People overleed in 2005 na te zijn gemolesteerd door een groep mannen. Mensenrechtenactivisten verzochten om de uitlevering van drie mannen die betrokken waren bij de aanval en die na zijn dood naar Groot-Brittannië vluchtten.

• In maart werd Sarh Musa Yamba, redacteur van de Concord Times, gearresteerd door de Criminele Onderzoeksafdeling (CID), kennelijk in opdracht van het bureau van de procureur-generaal. Hij werd later zonder aanklacht vrijgelaten.

Hervorming van het rechtssysteem

Er werd weinig vooruitgang geboekt bij het hervormen van het rechtssysteem. De grootste problemen hadden betrekking op het trage verloop van de processen en op de bemoeienis van de regering met de rechterlijke macht.

Onder druk van burgerorganisaties ontvouwde de Wetsherzieningscommissie plannen om de grondwet te wijzigen teneinde deze in overeenstemming te brengen met huidige wetgeving. De commissie wilde in juli 2007 een referendum houden over een gewijzigde ontwerpgrondwet, dat samen zou vallen met presidents- en parlementsverkiezingen.

Geweld tegen vrouwen

Vrouwen stonden op grote schaal bloot aan discriminatie en geweld, hetgeen in de hand gewerkt werd door hun ‘rechteloosheid’. Er werd weinig vooruitgang geboekt bij het herzien van wetsvoorstellen inzake huwelijk, erfopvolging en seksuele delicten. Door een tekort aan gerechtelijke functionarissen waren wetsontwerpen inzake huiselijk geweld eind 2006 nog niet ter goedkeuring voorgelegd aan het parlement. Een ontwerprapport inzake de tenuitvoerlegging van het VN-Vrouwenverdrag werd uitgesteld tot 2007.

In het informele rechtssysteem deden stamhoofden en lokale rechtbankfunctionarissen vaak gerechtelijke uitspraken en velden zij vaak vonnissen in zaken die buiten hun jurisdictie vielen. De regering trad niet op tegen stamhoofden die illegaal boetes oplegden of vrouwen gevangenzetten op grond van hun interpretatie van gewoonterecht; volgens dit recht hebben vrouwen dezelfde maatschappelijke status als minderjarigen.

Nationale Mensenrechtencommissie

Commissie voor Waarheid en Verzoening

Doodstraf

Rapporten en bezoeken

• Sierra Leone: Women face human rights abuses in the informal legal sector (AI Index: AFR 51/002/2006)
• Sierra Leone: Special Court for Sierra Leone: Issues for consideration regarding the location of the trial of Charles Taylor (AI Index: AFR 51/005/2006)

Afgevaardigden van Amnesty International bezochten Sierra Leone in mei om het Amnesty-rapport over schendingen van vrouwenrechten in het informele rechtssysteem te presenteren.

Archief jaarboek