Uit het laatste jaarboek over Marokko/Westelijke Sahara

De vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van vergadering werden nog steeds beperkt. Kritiek op de monarchie en opvattingen die in strijd waren met de officiële positie met betrekking tot andere politiek gevoelige onderwerpen, werden bestraft. De autoriteiten maakten gebruik van buitensporig geweld om demonstraties tegen de regering uit elkaar te slaan. Voorstanders van zelfbeschikkingsrecht voor de bewoners van de Westelijke Sahara werden lastiggevallen en vervolgd. Beschuldigingen van marteling werden niet onderzocht en slachtoffers van mensenrechtenschendingen uit het verleden kregen geen effectieve toegang tot gerechtigheid. De autoriteiten gingen door met het arresteren, detineren en collectief deporteren van duizenden buitenlandse staatsburgers. Ten minste vier personen werden ter dood veroordeeld, maar de regering handhaafde het de facto moratorium op executies.

Laat El-Khiari vrij

De Westelijke Sahara blijft een taboe-onderwerp, naast het koningshuis en de islam. In demonstraties voor onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara wordt nog altijd hard opgetreden tegen demonstranten.

Amnesty betreurt de veroordeling van Chakib al Khayari op 24 juni 2009 door de rechtbank in Casablanca. In een persbericht van 26 juni 2009 kunt u hier meer over lezen. Amnesty roept op tot onmiddelijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de mensenrechtenverdediger. Hij werd veroordeeld tot drie jaar celstraf en een hoge boete voor “het ondermijnen of beledigen van publieke instituties” en voor het openen van een bankrekening in het buitenland zonder toestemming.

Amnesty International beschouwd al Khayari als mensenrechtenverdediger en gewetensgevangene, enkel vastgehouden om zijn uitspraken over corruptie in Marokko en zijn mensenrechtenwerk. Volgens artikel 263 en 265 van de Marokkaanse strafwet kan men voor het beledigen van publieke instituties één jaar celstraf krijgen. Het hebben van een buitenlandse bankrekening wordt normaliter slechts bestraft met een geldboete.

 

Mogelijke marteling El Hafed in Westelijke Sahara

Amnesty vraagt in het persbericht van 12 mei 2009 naar direct en volledig onderzoek naar de eventuele marteling van Yahya Mohamed El Hafed. Zonder dit onderzoek, dat verplicht is volgens het Verdrag tegen Marteling, mogen verklaringen van hem waarbij El Hafed mogelijk gemarteld is, niet gebruikt worden.

El Hafed werd op 9 oktober 2008 veroordeeld tot 15 jaar celstraf om zijn betrokkenheid bij demonstraties in TanTan tegen de plaatselijke autoriteiten in de Westelijke Sahara. Zijn arrestatie volgde op een demonstratie waarbij een politieagent gewond raakte en aan zijn verwondingen overleed.

Geweldsdaden worden door Amnesty altijd veroordeeld, maar om mensen voor misdaden te vervolgen moet er onafhankelijk en onpartijdig onderzoek worden gedaan. Dan pas kunnen de vermeende daders worden geïdentificeerd en volgens een eerlijk proces worden berecht. Een eerlijk proces houdt ondermeer in dat het verboden is te vervolgen op basis van bewijsmateriaal dat voortkomt uit marteling of andere mishandeling in dit proces.
Daarnaast heeft El Hafed aangegeven niet bij de demonstraties aanwezig geweest te zijn. Daarvoor is ook door de aanklager geen bewijs geleverd. Zonder het gevraagde onderzoek en zonder overtuigend bewijs dient El Hafed volgens Amnesty vrijgelaten te worden.

 

Amnesty: VN Veiligheidsraadsleden moeten onafhankelijke mensenrechtenmonitoren steunen in Westelijke Sahara en Tindoufkampementen

In een persbericht van 28 april 2009 en in een brief aan de VN Veiligheidsraad heeft Amnesty opgeroepen tot een mensenrechtenmonitor in het mandaat van Minurso. “Minurso” staat voor de VN-missie voor een referendum in de Westelijke Sahara. Op 30 april 2009 vond de vernieuwing van dit mandaat plaats. De eerste installatie van de VN-missie vond plaats in september 1991. Amnesty gaf toen al aan dat gezien de geschiedenis van mensenrechtenschendingen een systeem om de mensenrechten te monitoren noodzakelijk is. Beide zijden van het conflict hebben de andere zijde ervan beschuldigd mensenrechten te schenden van de volkeren die leven in het door Marokko en (in de smalle strook bij de grens met Algerije en in de Algerijnse kampen) door Polisario Front gecontroleerde gebied. 

Irene Khan feliciteert Marokko met positieve stappen voor mensenrechten en roept op tot meer vooruitgang

Irene Khan, de secretaris-generaal van Amnesty, heeft Marokko complimenten gemaakt voor de verbeteringen in de wetten voor vrouwenrechten. Khan:‘De regering moet nu de vooruitgang vasthouden door geweld tegen vrouwen strafbaar te stellen, iets wat al tijden op de agenda van Marokkaanse vrouwengroepen staat.’

Daarnaast maakte ze een compliment voor het oprichten van de Instance Equité et Reconciliation, de instantie verantwoordelijk voor genoegdoening en verzoening, die als eerste in de Arabische wereld onderzoek deed naar gedwongen verdwijningen en arbitraire detentie tussen 1956 en 1999. Irene Khan sprak echter haar bezorgdheid uit over dat veel van de aanbevelingen van het comité drie jaar na het eindigen van het onderzoek nog niet waren geïmplementeerd. Ze benadrukte daarbij dat de Marokkaanse regering de Internationale Conventie tegen Gedwongen Verdwijningen zou moeten ratificeren.

Refererend aan het Amnestyrapport over de strijd tegen terrorisme en toenemende straffeloosheid gaf ze aan dat er onafhankelijke onderzoeken dienen te volgen inzake de beschuldigingen over marteling en andere mishandeling. In het bijzonder in het geval van Binyam Mohamed. Over hem werd gerapporteerd dat hij voor 18 maanden in geheime detentie zat in Marokko voordat hij naar Guantanamo werd getransporteerd in september 2004.

Irene Khan riep de autoriteiten op het recht op vrije meningsuiting te eerbiedigen, ook in het geval van politieke mening. Te vaak worden mensenrechtenverdedigers en activisten door restrictieve maatregelen gehinderd wanneer zij door hun werk gevoelige onderwerpen aansnijden, zoals de Westelijke Sahara.
Als positieve noot gaf ze aan dat Marokko sinds 1993 geen doodstraf heeft uitgevoerd. ‘Marokko kan een rolmodel zijn in de regio door een moratorium op de doodstraf te zetten. De Marokkaanse autoriteiten zouden de meerderheid van de wereld moeten volgen en niet langer de doodstraf uitvoeren.’  

Gewetensgevangenen: Mannen vervolgd om homoseksualiteit

Op 10 december 2007 zijn zes mannen in Ksar El Kebir veroordeeld voor “het praktiseren van homoseksualiteit”. 15 januari werd deze straf in hoger beroep in stand gehouden hoewel de straf werd beperkt. Marokko kent wetgeving tegen “onnatuurlijke daden met een persoon van hetzelfde geslacht”. Amnesty veroordeelt deze uitspraak en roept op tot onmiddelijke vrijlating en het beschermen van deze mannen na vrijlating en tijdens detentie, aangezien zij voorafgaand aan de arrestatie onderwerp waren van beschimping, onder andere in video’s gemaakt van een feest wat de mannen hadden. In deze video was overigens geen sprake van de zaken waarvan zij beschuldigd werden in de rechtbank. 
Lees meer

Saharaanse mensenrechtenactivisten

Op 8 oktober 2007 werden de Saharaanse mensenrechtenactivisten Brahim Sabbar en Ahmed Sbai nogmaals vervolgd voor het “beledigen van de rechter”. Amnesty ziet hen als gewetensgevangenen, en roept op tot hun onmiddelijke vrijlating. Drie andere Saharanen werden vervolgd voor dezelfde aantijgingen.  

Mensenrechtenactivisten veroordeeld voor het “ondermijnen van de monarchie”

Amnesty roept op tot het vrijlaten van de acht mensenrechtenactivisten die zijn veroordeeld voor het ondermijnen van de monarchie. De leden van de mensenrechtenorganisatie Marokkaanse Mensenrechtenvereniging (AMDH) werden gearresteerd na het houden van een vreedzame demonstratie. Zij werden veroordeeld tot gevangenisstraffen varierend van 1 tot 3 jaar en hoge geldboetes. Op 15 juli 2007 vond het hoger beroep plaats.  
Lees meer

Saharaanse mensenrechtenactivisten veroordeeld voor deelname aan organisatie

Op 6 maart 2007 werden Brahim Sabbar en Ahmed Sbai veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf voor deelname aan een ongeregistreerde organisatie. Sabbar en Sbai zijn lid van de Vereniging van Saharaanse Slachtoffers van Mensenrechtenschendingen begaan door de Marokkaanse Staat (ASVDH). Marokko weigert de registratie van de organisatie op grond van politiek gemotiveerde administratieve belemmeringen. Amnesty vreest dat ze worden vastgehouden voor hun werkzaamheden voor de mensenrechten. Drie andere Saharanen werden ook veroordeeld door de rechtbank.  

Honderden migranten gedumpt in de woestijn

Op 23, 25 en 29 december 2006 hebben de Marokkaanse autoriteiten honderden migranten in de woestijn gedumpt bij Algerije. Onder de migranten, die aangaven te zijn geslagen, verkracht en bestolen, bevonden zich kinderen en vrouwen.  

Over het betwiste gebied van de Westelijke Sahara

De Arabische Democratische Republiek Sahara (ADRS) heeft in het oosten een kleine strook onder effectieve controle maar ze claimt het volledige betwiste gebied. De rest van het betwiste gebied is onder effectieve controle van Marokko, die ook het volledige gebied claimt.

Het staatshoofd van de ADRS is de Polisario-leider Mohamed Abdelaziz en de minister president is Abdelkader Oumar. De Algerijnse stad Tindouf is waar het Saharaanse bestuur zich gevestigd heeft met toestemming van Algerije. Er is sprake van een zekere autonomie in deze stad.

Sinds 1991 geldt een staakt-het-vuren tussen Polisario en de Marokkaanse regering, bemiddeld door de VN. Dit staakt het vuren werd bemiddeld in afwachting van een referendum over de status van het betwist gebied.