Uit het laatste jaarboek over Egypte

De regering maakte nog steeds gebruik van noodtoestandsbevoegdheden om vreedzame critici en tegenstanders te detineren, evenals mensen die verdacht werden van misdaden tegen de veiligheid of betrokkenheid bij terrorisme. Sommigen werden in administratieve detentie vastgehouden; anderen werden na oneerlijke processen voor militaire rechtbanken veroordeeld tot gevangenisstraffen. Marteling en andere vormen van mishandeling kwamen nog steeds veel voor in politiecellen, in detentiecentra van de veiligheidspolitie en in gevangenissen, en in de meeste gevallen bleven de daders onbestraft. Het recht op vrijheid van meningsuiting, van vereniging en van vergadering werd beperkt; onder andere journalisten en bloggers werden gedetineerd of vervolgd. Honderden gezinnen die in de ‘onveilige gebieden’ in Caïro woonden, werden gedwongen uit hun huizen gezet; sommige raakten dakloos, andere konden zich elders vestigen, maar zonder garantie dat ze daar konden blijven. Mannen die ervan werden verdacht homoseksueel te zijn, werden vervolgd onder een ‘losbandigheidswet’. Ten minste negentien mensen die de grens met Israël wilden oversteken, werden door grenswachten doodgeschoten, ogenschijnlijk zonder dat ze een bedreiging vormden. Ten minste 269 mensen werden ter dood veroordeeld en ten minste vijf mensen werden geëxecuteerd.

Mensenrechten in sloppenwijken worden genegeerd en geschonden

Op 6 oktober 2008 werd de Al-Duwayqa sloppenwijk in Cairo getroffen door een rotsverschuiving. Volgens de autoriteiten kwamen 107 mensen om het leven en raakten 58 mensen gewond. Volgens de overlevenden lag de tol nog veel hoger. Na de rotsverschuiving sloopte de Egyptische overheid meer dan duizend bedreigde huizen. In een maand tijd kregen meer dan 1.750 gezinnen een nieuw onderkomen. Zij werden echter onvoldoende geïnformeerd en geconsulteerd bij de toewijzing van nieuwe woningen. Bovendien kunnen ze geen enkel recht doen gelden op hun nieuwe woonlocatie en lopen ze dus voortdurend het risico uit hun nieuwe onderkomen gezet te worden. Sommige gezinnen werden na de rotsverschuiving uit hun huis gezet, maar kregen geen nieuw huis toegewezen.

In Cairo zijn 26 onveilige sloppenwijken zoals Al-Duwayqa. De inwoners van deze stadswijken leven in diepe armoede en hun rechten worden genegeerd door de overheid. Amnesty roept de Egyptische autoriteiten op om de gevaren in de 26 onveilige stadsdelen van Cairo aan te pakken en om het recht op gezondheid en een veilig onderkomen van de inwoners te garanderen.

Lees meer:

• Cairo's poorest risk being buried alive in their homes (persbericht 17 november 2009)
• Buried Alive; Trapped by Poverty and Neglect in Cairo’s Informal Settlements (17 november 2009)

 

Noodtoestand en administratieve detentie

In mei 2008 werd de noodtoestand opnieuw voor twee jaar verlengd. Al sinds oktober 1981 is de noodtoestand onafgebroken van kracht in Egypte. De Egyptische autoriteiten hebben onder de noodtoestandwetgeving verregaande bevoegdheden. Hierdoor worden fundamentele mensenrechten aangetast, zoals het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht op vereniging en vergadering.

Het Egyptische Ministerie van Binnenlandse Zaken gebruikt zijn bevoegdheden onder de noodtoestandwetgeving om grote aantallen mensen in administratieve detentie te plaatsen. Sommigen van hen worden jarenlang vastgehouden, ondanks herhaalde rechterlijke uitspraken die vrijlating bevelen. Lokale mensenrechtenorganisaties schatten dat zo’n 18.000 mensen in administratieve detentie worden gehouden in Egypte.  

Recht op vrijheid van meningsuiting geschonden

Kritische journalisten en bloggers in Egypte worden veelvuldig onder druk gezet door de autoriteiten. Sommigen worden onderworpen aan gevangenisstraffen, anderen krijgen hoge boetes. Een van deze bloggers is Karim Amer, die een gevangenisstraf van vier jaar uitzit wegens het beledigen van de president en de islam. Amnesty International beschouwt hem als een gewetensgevangene, die slechts vastzit vanwege het vreedzaam uitoefenen van zijn recht op vrijheid van meningsuiting.

Amnesty International roept de Egyptische autoriteiten veelvuldig op de strafwetgeving aan te passen aan internationale mensenrechtenstandaarden. Wetsartikelen die gevangenisstraf voorschrijven aan journalisten en anderen die vreedzame activiteiten uitvoeren moeten herzien of geschrapt worden.

Lees meer:

• Challenging Repression: Human Rights Defenders in the Middle East and North Africa (11 maart 2009)

 

Migranten en vluchtelingen

Sinds 2007 treden de Egyptische autoriteiten hard op tegen vluchtelingen, migranten en asielzoekers die de grens met Israël proberen over te steken. In 2009 zijn tenminste 19 personen doodgeschoten door Egyptische grenswachters en vele anderen beschoten en gewond geraakt. Dit jaar zijn al vijf mensen doodgeschoten bij pogingen de grens met Israël over te steken. De meeste slachtoffers komen uit Sudan, Eritrea en sub-Sahara Afrika.

De Egyptische autoriteiten hebben tot nu toe geen enkel onderzoek laten uitvoeren naar de incidenten aan de grens met Israël. Ook zijn voor zover bekend geen grenswachters gestraft of vervolgd wegens het gebruik van buitensporig geweld. Internationale standaarden schrijven voor dat alle verdachte sterfgevallen van mensen in bewaring van autoriteiten direct onderzocht moeten worden.

Amnesty International erkent de verantwoordelijk van de Egyptische autoriteiten om de grenzen te bewaken. Maar dit moet in overeenstemming gebeuren met internationale mensenrechten. Amnesty International roept de Egyptische autoriteiten op er zorg voor te dragen dat alle grenswachters goed geïnstrueerd zijn in het rechtmatig gebruik van geweld.

Lees meer:

• Egypt: stop the killings at the border (5 februari 2010)
• Egypt: government must urgently rein in border guards (18 september 2009)

 

Moslim Broederschap en militaire tribunalen

Op 17 november 2009 heeft een militair tribunaal het hoger beroep van achttien leden van de Moslim Broederschap verworpen. Hierdoor moeten de gevangenen – allen burgers – het restant van hun jarenlange gevangenisstraf definitief uitzitten. Leden en sympathisanten van de Moslim Broederschap worden veelvuldig bedreigd en gearresteerd door de autoriteiten. De achttien werden op 15 februari 2008 tot de gevangenisstraffen veroordeeld na een oneerlijk proces in een militaire rechtbank. In 2008 heeft de VN Werkgroep Arbitraire Detentie geconcludeerd dat de detentie van 26 leden van de Moslim Broederschap arbitrair was. De commissie heeft daarom de Egyptische autoriteiten opgeroepen hen vrij te laten. Van veertien van deze 26 gevangenen werd het hoger beroep op 17 november 2009 verworpen. Amnesty International roept de Egyptische autoriteiten op burgers niet langer te vervolgen in militaire rechtbanken. De procedures van militaire rechtbanken zijn in strijd met het recht op een eerlijk en openbare hoorzitting voor een competente, onafhankelijke en onpartijdige rechtbank.

Lees meer:

• Egypt: military court of appeals fails to rectify injustice (19 november 2009)

 

Amnesty's standpunten

• Gedwongen huisuitzettingen moeten onmiddellijk worden gestaakt, een duidelijk verbod op gedwongen huisuitzettingen moet worden afgekondigd, en het recht op gezondheid en huisvesting moeten worden nageleefd.
• Alle gewetensgevangenen moeten onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten.
• Diegenen waarvoor een gerechtelijk bevel tot vrijlating is uitgevaardigd, moeten in vrijheid worden gesteld.
• Burgers mogen niet onder militair recht berecht worden.
• Er moet een einde komen aan de praktijk van administratieve detentie, martelingen en mishandelingen.
• Er moet een einde gemaakt worden aan de intimidatie van mensenrechtenactivisten, politieke opponenten, journalisten en bloggers.

 

Links

• Egyptian Organization for Human Rights (EOHR)
• Arabic Network for Human Rights Information (ANHRI)
• Al-Ahram Weekly
• Website van de Egyptische autoriteiten