Uit het laatste jaarboek over China (inclusief Hongkong en Macao)

De Olympische Spelen in Beijing leidden tot toenemende onderdrukking in het hele land doordat de autoriteiten de controle op mensenrechtenverdedigers, godsdienstbeoefenaars, etnische minderheden, advocaten en journalisten verscherpten. Na protesten en onlusten die in maart in Lhasa waren begonnen, detineerde de regering aanvankelijk meer dan duizend mensen. Aan het einde van het jaar zaten honderden mensen nog steeds in detentie of werden nog steeds vermist. De autoriteiten gebruikten een reeks gewelddadige incidenten die door terroristen zouden zijn gepleegd als excuus om radicaal in te grijpen tegen de Oejgoerse bevolking in de autonome Oejgoerse regio Xinjiang (XUAR). Marteling en andere vormen van mishandeling waren nog steeds wijdverbreid. De autoriteiten oefenden nog steeds strenge controle uit op de informatiestroom: veel websites waren geblokkeerd en journalisten en internetgebruikers werden lastiggevallen en gevangengenomen wegens het vreedzaam uiten van hun meningen. De autoriteiten maakten steeds meer gebruik van vormen van administratieve detentie als straf, vooral via het systeem van Heropvoeding door Arbeid, om critici in de aanloop naar de Olympische Spelen het zwijgen op te leggen.

Xinjiang Uighur Autonomous Region (XUAR)

In de Xinjiang Uighur Autonomous Region (XUAR), waar voornamelijk Oeigoeren wonen, hebben de Chinese autoriteiten in 2008 een aantal gewelddadige incidenten gebruikt om hardhandig op te treden tegen de Oeigoeren. Deze gewelddadige incidenten zouden het werk zijn van terroristen. Volgens de media werden bijna 1300 mensen gearresteerd wegens daden die de veiligheid van het hele land in gevaar zouden brengen. Op 14 augustus 2009 verkondigde de secretaris van de Communistische Partij, Wang Lequan, een ‘strijd van leven en dood’ tegen het separatisme van de Oeigoeren. De lokale authoriteiten behouden controle over godsdienstige activiteiten en verboden alle ambtenaren en kinderen onder 18 jaar naar de moskee te gaan. Veel mensen werden in de XUAR in 2008 ter dood veroordeeld. Sommigen hadden een uitgestelde ter dood veroordeling. Volgens de binnenlandse procedure wordt een uitgestelde doodstraf meestal omgezet in levenslang als de verdachte goed gedrag laat zien gedurende de 2 jaar dat de straf uitgesteld is. Met uitzondering van een case in Tibet in 2003 is de XUAR de enige regio in China waar mensen recentelijk geexecuteerd zijn.

Op internet is veel informatie te vinden over de Oeigoeren in China. Een goede en complete pagina vind je op wikipedia.
 

Twintig jaar Tian’anmen

Discussie over de gebeurtenissen op en bij Tian'anmen - het Plein van de Hemelse Vrede - is nog steeds taboe in China. De hele wereld kon zien hoe eenheden van het Volksbevrijdingsleger het vuur openden op studenten en andere vreedzame demonstranten. Velen herinneren zich hoe Beijing in 1989 een gruwelijk middelpunt van de aandacht was. Volgens officiële cijfers werden "slechts" 23 militairen en 218 burgers gedood. Op 4 juni 1989 vielen op Tian'anmen in werkelijkheid honderden doden en gewonden.  
Lees verder

Ye Guozhu is vrijgelaten

Ye Guozhu werd op 15 oktober jl. vrijgelaten. Dit werd pas veel later bekend gemaakt; de politie had de familie onder grote druk gezet om het geheim te houden en dreigde hem opnieuw te arresteren als ze dit niet zouden doen. Zijn gezondheid ging sterk achteruit in gevangenschap en hij staat momenteel onder medische behandeling.

Ye Guozhu, die demonstreerde tegen gedwongen ontruimingen in de aanloop naar de Spelen, had op 26 juli moeten vrijkomen, maar werd enkele dagen ervoor verplaatst. Op 22 juli kreeg zijn familie te horen dat zijn detentie verlengd zou worden tot 1 oktober "om de familie geen problemen te bezorgen tijdens de Spelen" en dat hij naar een onbekende bestemming was overgeplaatst.

Op verzoek van de familie heeft Amnesty International geen grote ruchtbaarheid aan zijn vrijlating gegeven. De familie bedankt iedereen die zich voor zijn zaak heeft ingezet!

 

Kom in actie voor Chinese mensenrechtenactivisten

Tijdens de campagne "China en de Olympische Spelen" voerde Amnesty intensief actie voor verschillende activisten en gevangenen, zoals de activist Huang Qi, journalist Huang Jinqiu, landrechtactivist Yang Chunlin, mensenrechtenactivist Hu Jia en de 'Olympische gevangene' Ye Guozhu. De meeste van hen zitten nog altijd vast. Bovendien zijn er nieuwe mensenrechtenactivisten opgepakt en veroordeeld. 
Ga naar de schrijfacties

Mensenrechtenactivisten

In de aanloop naar de Olympische Spelen werden mensenrechtenactivisten en hun familie harder aangepakt. Diegenen die het verband legden tussen de Spelen en schendingen hebben het ’t zwaarst te verduren gehad. Na de Spelen is de situatie van mensenrechtenactivisten niet verbeterd.

Het Europees Parlement kende in oktober 2008 de Sacharov-prijs toe aan aids-activist Hu Jia. Naar verluidt oefende de politie druk uit op de vrouw van Hu Jia, Zeng Jinyang, en wil dat zij zich inspant om Hu Jia's houding in de gevangenis te veranderen: als hij zich coöperatief opstelt zou hij mogelijk eerder vrijgelaten kunnen worden. Als hij niet goed meewerkt dreigen ze met een nieuwe aanklacht waardoor hij langer zou moeten zitten. 
Meer over mensenrechtenactivisten

Doodstraf

China is het land waar de doodstraf het vaakst wordt opgelegd. Hoe vaak precies is onbekend want officiële cijfers over de doodstraf en executies zijn staatsgeheim. In 2007 zijn er echter wel enkele hervormingen doorgevoerd.  
Lees meer

Media en internetcensuur

De Chinese autoriteiten maken gebruik van staatsveiligheidsmisdrijven om journalisten vast te zetten en tot stilzwijgen te brengen. Hoewel tijdens de Spelen Chinese politie geïnstrueerd was om buitenlandse journalisten niet te hinderen, kregen ze wel de opdracht om Chinezen te volgen die met buitenlanders spraken. Dit blijkt uit een intern politiedocument aldus Reporters Without Borders. 
Lees meer

Interne migratie

De trek van het Chinese platteland naar steden is de grootste migratie in vredestijd. Op zoek naar werk en een beter bestaan hebben sinds de jaren 80 van de afgelopen eeuw tussen de 150 en 200 miljoen Chinezen het platteland verruild voor de stad. Zij dragen de menselijke kosten van het Chinese economische ‘wonder’.

Lees ook het rapport Internal migrants: discrimination and abuse - the human cost of an economic 'miracle'. Een samenvatting van het rapport vindt u hier. 

Protesten in Tibet

Op 10 maart 2008 braken er protesten uit in de Tibetaanse Autonome Regio (hierna: "Tibet") tegen de Chinese overheersing. Amnesty International is van mening dat China bij het herstellen van de orde in Tibet maatregelen heeft getroffen die in strijd zijn met internationale mensenrechtenstandaarden. Zo is er onnodig en excessief geweld gebruikt, zijn demonstranten willekeurig opgesloten en inwoners geïntimideerd.  
Meer over de situatie in Tibet

Gulja en de Oeigoerse minderheid

Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw zijn Oeigoeren het doelwit van stelselmatige en verregaande mensenrechtenschendingen. In het kader van de internationale 'war on terror' betitelt China de Oeigoeren als 'terroristen', 'separatisten' en ‘religieuze extremisten’. China gebruikt dit als rechtvaardiging om Oeigoeren te onderdrukken.

Op 5 februari 1997 vonden vreedzame demonstraties plaats in de stad Gulja (Yining) in Xuar. Zij werden beantwoord met weerzinwekkend overheidsgeweld. Honderden, mogelijk duizenden raakten ernstig gewond of lieten het leven. Mensenrechtenactiviste Rebiya Kadeer was ooggetuige van de geweldadigheden. Lees haar verslag hier of bekijk het interview.
 
Lees meer over Gulja

Downloads, links, nieuws en audiovisuele bronnen

Downloads

• People’s Republic of China The Olympics countdown – broken promises - juli 2008
• China: The Olympics countdown – crackdown on activists threatens Olympics legacy - april 2008
• China: The Olympics countdown – repression of activists overshadows death penalty and media reforms - april 2007
• China: The Olympics Countdown: Failing to keep human rights promises – september 2006 (PDF)
• China: The Olympics Countdown: Three Years of Human Rights Reform? - augustus 2005 (PDF)
• When in China: Encounters with human rights - september 2006 (PDF)
• China: Human Rights Defenders at risk – maart 2005 (PDF)
• China: Human rights defenders at risk – december 2004 (PDF)

Links

• Human Rights Watch - China
• Human Rights in China
• UNHCR - China
• VN-Commissie voor Mensenrechten - China
• CIA World Factbook China

Nieuws (actueel en archief)

• Video: Amnesty International's Beijing Olympics campaign
• Google News - Human Rights in China
• South China Morning Post
• Information Center for Human Rights & Democracy
• International Herald Tribune - Chinapagina

Audiovisuele bronnen

• Vrouwenrechten zijn mensenrechten - Amnesty International
• VPRO Tegenlicht - Google: Achter het scherm
• VPRO Tegenlicht - Reporters Without Borders over Yahoo en Google
• VPRO Tegenlicht - Special over zoekmachines
• Pauw & Witteman - Erica Terpstra over de Beijing Olympics
• Sky News - China's execution Buses
• Channel 4 - Special reports on China