Uit het laatste jaarboek over Guatemala

De overgrote meerderheid van degenen die verantwoordelijk waren voor ernstige mensenrechtenschendingen gepleegd tijdens het binnenlandse gewapend conflict (1960-1996) werd niet ter verantwoording geroepen. Geweld tegen vrouwen en het gebrek aan toegang tot gerechtigheid voor vrouwen vormden nog steeds een bron van ernstige bezorgdheid. Een aantal mensenrechtenverdedigers werd aangevallen en bedreigd.

Aanhoudende straffeloosheid in Guatemala

Anno 2009 is straffeloosheid nog steeds één van de grootste problemen waar Guatemala mee kampt op gebied van de mensenrechten. In slechts 2% van alle moordzaken komt het tot een strafrechtelijke vervolging en voor de helft hiervan leidt het tot een veroordeling.

Op 25 februari 1999 presenteerde de Guatemalteekse Comisión para el Esclarecimiento Histórico de Guatemala (CEH), ook wel Waarheidscommissie genoemd, een veelbetekenend rapport over mensenrechtenschendingen die zijn gepleegd tijdens de gewapende burgeroorlog die Guatemala van 1960 tot 1996 heeft geteisterd.

Het rapport getiteld ‘Memoria del Silencio’ bevatte cruciale bevindingen over de wijdverspreide en systematische mensenrechtenschendingen en deed tevens een serie aanbevelingen om te zorgen voor gerechtigheid en genoegdoening voor (nabestaanden van) de slachtoffers en te garanderen dat zulke gruweldaden nooit meer kunnen voorkomen.

Tien jaar na dato zijn sommige van de meest belangrijke aanbevelingen nog steeds niet geïmplementeerd en zijn degenen die verantwoordelijk zijn voor de gedocumenteerde mensenrechtenschendingen nog steeds niet vervolgd. Reden voor Amnesty International om opnieuw aandacht te vragen voor de conclusies van het rapport en de continuerende straffeloosheid in Guatemala. Download het rapport: Justice and Impunity: Guatemala's historical clarification commission 10 years on. 

Aanhoudende bedreiging van mensenrechtenactivisten

In een recent rapport uit Amnesty International haar toenemende bezorgdheid over de situatie van mensenrechtenactivisten in Guatemala. Deze zijn steeds vaker het doelwit van gewapende bendes waarbij aanslagen, moorden, bedreigingen en diefstal voorkomen. Gerechtelijk onderzoek naar de gebeurtenissen gebeurt zelden en leidt vaak tot niets. In het verleden is gebleken dat de bendes gerelateerd zijn aan de zakenwereld, particuliere beveiligingsorganisaties of (voormalige) militairen.

Gedurende de eerste 40 dagen van dit jaar zijn al vier activisten vermoord, werd er tenminste één inbraak gepleegd en vonden er tenminste twintig bedreigingen of intimidaties plaats.
Zo werd op 6 februari Israel Carías Ortíz samen met zijn twee kinderen om het leven gebracht. Ze waren op weg naar huis. Carías was lid van de Comité de Unidad Campesina (een organisatie van kleine boeren). Hij was in het verleden al vele malen bedreigd en was verwikkeld in een geschil over landeigendom.
Op 5 februari werd er ingebroken in de kantoren van de Unidad de Protección de Defensoras y Defensores de Derechos Humanos (bescherming voor mensenrechtenactivisten) en de Asociacíon Comunicación para el Arte y la Paz (vereniging voor kunst en vrede) in Guatemala Stad. Er werden dertien computers meegenomen. Daarop stond vertrouwelijk materiaal onder andere over geplande besprekingen tussen inheemse bevolkingsgroepen en mijnbouwcorporaties.

 

Update: aanhoudende bedreiging van mensenrechtenactivisten

In augustus 2007 verscheen een nieuw rapport die de zorgwekkende situatie in Guatemala nogmaals benadrukte. Mensenrechtenactivisten worden nog steeds bedreigd, mishandeld of zelfs vermoord. De Guatemalteekse overheid blijft terughoudend met de vervolging van personen die zich schuldig maken aan het schenden van de mensenrechten. Toezeggingen die de regering heeft gemaakt om de activisten beter te beschermen, worden niet nagekomen of blijken niet afdoende te zijn.