|
Vrijdag 3 september 2010
 |
||||||||||||||
 |
||||||||||||||
 Nederland
|
Amnesty-collega Elke Kuijper is sinds begin dit jaar de Nederlandse contactpersoon voor de organisatie The Best Friend (TBF). TBF is tien jaar geleden opgericht door Birmese monniken om armoede te bestrijden en op vreedzame wijze te streven naar (politieke) verandering in Birma. Deze maand is het twee jaar geleden dat de monnikenopstanden (Saffraan Revolutie) in Birma plaatsvonden. In dat kader, en om de Nederlandse tak van de TBF te lanceren, komt TBF-lid Ashin Kovida deze week naar NL. Elke Kuijper vertelt daarover.
vrijdag 11 september Ashin Kovida heeft het druk in Nederland. Vrijdagmorgen onderweg naar Amnesty, zie ik kans om een toeristisch ommetje te maken. We lopen over het net ontwakende Rembrandtplein, waar winkeliers hun dag beginnen en de schoonmakers de rommel van de avond ervoor opruimen. Hij kijkt zijn ogen uit op de bloemenmarkt (vooral de vleesetende planten maken diepe indruk) en geniet van het Begijnhof.
We bezoeken de kapel aan de Kalverstraat. Hij filmt de Dam en het Paleis en geniet van de architectuur. Bij Amnesty vinden twee interviews plaats. Later 's middags thuis nog een. De avond in De Balie verloopt goed. Er zijn minder mensen dan gehoopt, maar het publiek is inhoudelijk goed op de hoogte en geïnteresseerd. Ashin Kovida vertelt over zijn land, de opstanden, sancties, wat wij kunnen doen om te helpen en hoe het is te leven onder een onderdrukkend regime. Presentator Bahram Sadeghi knikt begrijpend. Er zijn duidelijk overeenkomsten met zijn eigen land. Ashin Kovida is tevreden en geniet ervan met de mensen te praten. Hij ontmoet zelfs wat oude vrienden die van ver gekomen zijn om hem weer te zien. Ik ben niet de enige op wie hij een grote indruk heeft gemaakt en deze vrienden zijn actief en willen The Best Friend steunen. Het is inspirerend om mensen te ontmoeten die de vreedzame strijd voor democratie in Birma willen steunen! En ondanks het toch vrij kleine Birma-wereldje in Nederland, is ons netwerk meteen uitgebreid. Kovida is blij en zegt 's avonds voor het slapen gaan dat hij zich hier thuis voelt. Ik ben ook blij, want hij voelt zich op zijn gemak en kan zijn verhaal kwijt. Zaterdagmorgen wordt hij geïnterviewd door de Boeddhistische Omroep. Al om negen uur heb ik rijst en curries gekookt zodat hij op tijd kan eten. De rest van de dag zijn we op het Wereldfestival in de Hoofddorppleinbuurt in Amsterdam, waar hij speciale gast is. 's Avonds spreekt hij over Boeddhisme in centrum Karunika. Zondag ontmoet hij onze families voordat we afscheid nemen op het vliegveld. We hebben een goede start gemaakt met The Best Friend in Nederland. En een monnik als Ashin Kovida als logé is zeker een aanrader! 
donderdag 10 september De hele ochtend als een gek lopen poetsen en de slaapkamer van Ashin Kovida klaargemaakt. 's Middags naar het vliegveld om hem op te halen. Toch wel wat zenuwachtig. Hoe zou het gaan? Zou het klikken? Vanaf het moment dat hij naar ons toe komt lopen, is het gezellig. Er wordt over van alles en nog wat gepraat en ons zoontje van anderhalf geeft 'm voor het slapen gaan zelfs al een zoentje. Hij is gek op kinderen.
We maken een wandeling door de buurt en lopen door het Sarphatipark, waar hij wordt nageroepen door een dronken man die kung-fu bewegingen in zijn richting maakt. Een Hare Krishna monnik spreekt hem aan en lijkt zeer blij een echte monnik te ontmoeten. Ons zoontje rent ondertussen steeds bijna het water in, achter de eendjes aan. Een wilde middag!  We spreken dingen door voor de interviews morgen en voor de avond in De Balie en hopen op veel publiek. Hoe meer mensen over Birma horen, hoe beter. Zaterdagmorgen komt de Boeddhistische Omroep langs voor een radio-interview. Wat media aandacht betreft loopt het niet eens zo slecht. Duimen maar! Intussen zit PongPong (zoals je een Birmese monnik blijkt aan te spreken) moppen te vertellen op onze bank. Over Birmezen die altijd in het buitenland naar de tandarts gaan. Omdat ze in eigen land hun mond niet open mogen doen. En ik me maar zorgen maken over de strikte leefregels van monniken. Eén belangrijke had ik bijna vergeten: flexibiliteit. Manetphyan tweme (tot morgen)!
woensdag 9 september Ashin Kovida belde gisteravond nog. Hij kijkt ernaar uit de mensen in Amsterdam te zien en vraagt zich af wat de verschillen met Zwitserland zijn. Op de vraag of zijn koffer al gepakt was, antwoordde hij: 'ik heb niet zoveel bagage, nog slechts één ander monnikengewaad'.
Ik kijk er ook naar uit. Het is tenslotte niet iedere dag dat je een monnik op je bank hebt zitten… Daarnaast is het leuk hem weer te zien. Ik ontmoette hem namelijk al eens eerder. In 2002 in Birma. Ik had – na lang soebatten met mijn reispartner – besloten naar Birma te gaan. Ik had er aanvankelijk problemen mee; Aung San Suu Kyi had toeristen immers opgeroepen weg te blijven. Maar ik heb er nooit spijt van gehad. En nu jaren later, heb ik het gevoel dat we die paar mensen, met wie we toen écht gepraat hebben, een stem hebben kunnen geven. En we hebben hun verhaal kunnen doorvertellen. Hun isolement is misschien een klein beetje verbroken doordat wij hun ervaringen hebben meegenomen; de vrije wereld in. Als reiziger kom je in landen als Birma snel in contact met monniken. Zij willen hun Engels oefenen en spreken je snel aan. Twee monniken wilden graag dat we hun leraar Engels ontmoetten. En zo zaten we op een avond bij een theehuis te eten. Om ons heen drie monniken, allen met een kopje thee, want eten mochten ze op dit late tijdstip niet meer. De leraar Engels was Kovida, die meteen indruk op ons maakte. Zijn humor, zijn welbespraaktheid en zijn toekomstdromen. We wisselden adressen uit en eenmaal thuis, stuurden we – naïef als we waren – pakketten met boeken en kaartjes. Die natuurlijk nooit aankwamen. Via Amnesty kwam ik de case van Ashin Gambira tegen. Deze monnik werd opgepakt na de opstanden van 2007. Ik dacht terug aan de monniken die wij ontmoetten in Birma. Van één kon ik me de naam nog herinneren. Ik googelde “Ashin Kovida” en vond uiteindelijk een filmpje van een iets dikker geworden monnik die gevlucht was naar Zwitserland. Het was Kovida. En 7 jaar later probeer ik hem een beetje te helpen bij zijn strijd voor vrijheid in zijn land.
dinsdag 8 september Tijdens hun studie aan de monnikenuniversiteit stoorden King Zero en Ashin Sopaka zich aan het onderdrukkende klimaat aldaar: strenge docenten, geen discussies en zodra men zich met politiek bezighield, werd men van school gestuurd. Zij richtten The Best Friend op. Om juist over politiek te praten. En over mensenrechten. Tien jaar later informeert ze vanuit veel landen mensen over Birma. En zamelt ze geld in. TBF stichtte meer dan vijftien bibliotheken en verzorgt onderwijs voor Birmese vluchtelingen in Thailand. Ook steunt ze de families die op de vuilnisbelt van Mae Sot, in Noord-Thailand wonen. Dit alles onder het motto: onderwijs opent de oren en ogen van mensen en is dé manier om armoede uit te bannen.
Ook King Zero en Ashin Sopaka moesten Birma ontvluchten. Dit vooral vanwege hun aandeel in de organisatie van de monnikenopstanden. King Zero speelde hierin een grote rol. Net als zijn vriend, Ashin Gambira, voor wie Amnesty actievoert en die momenteel een gevangenisstraf van 63 jaar uitzit. Deze maand is het twee jaar geleden dat de opstanden plaatsvonden en het gonst van de berichten dat er een vervolg aankomt. Het regime is bang en houdt kloosters en monniken streng in de gaten. Vrienden van Ashin Kovida werden de afgelopen week gearresteerd. Op 25 augustus stelden de monnikenleiders het regime een ultimatum: vóór 2 oktober eisen ze verontschuldigingen voor de misdaden begaan tegen de monniken. Zo niet, dan geldt vanaf 3 oktober een pattanikkujjana (boycot van aalmoezen). 
maandag 7 september Er was eens... een jongen uit Birma. Hij groeide op als enig kind in een eenvoudig dorp. Zonder water en elektriciteit. Toen hij veertien jaar was ging hij, mede op aandringen van zijn vader, het klooster in om monnik te worden. Dat was voor een arme jongen als hij de enige kans om onderwijs te genieten. Later verhuisde hij naar een klooster in Mandalay. Daar kwam hij een monnik met de schuilnaam King Zero tegen. King Zero was intelligent en wist veel van de (politieke) situatie in Birma.
Birma zucht al bijna vijftig jaar onder een streng militair regime. Er is geen vrijheid van meningsuiting. Er is geen persvrijheid. Er bestaat wel dwangarbeid. En kinderarbeid. Het onderwijs is van slechte kwaliteit. Er zijn meer dan 2000 politieke gevangenen. De zeer bijgelovige generaals proberen het land met harde hand onder controle te houden. In 1990 hielden ze vrije verkiezen, die de oppositiepartij NLD met grote meerderheid won. Hun leidster, Daw Aung San Suu Kyi, werd kort daarop opgepakt. De afgelopen twintig jaar bracht ze meer dan dertien jaar onder huisarrest door. De jongen schrok van alle verhalen van King Zero en besloot dat hij niet passief kon toezien. Hij sloot zich aan bij het clubje The Best Friend, dat King Zero samen met Ashin Sopaka, een andere monnik, op de universiteit had opgericht. De jongen begon met het geven van Engelse les. Stiekem, 's avonds op een geheime locatie, want het was niet toegestaan. Tijdens deze lessen werd ook over politiek en mensenrechten gepraat. Het regime ontdekte dit en de jongen was niet langer veilig. Met behulp van een bevriend Zwitsers echtpaar ontvluchtte hij Birma. Sinds 2006 woont hij – als een van de weinige Boeddhistische monniken – in een dorp in Zwitserland. Hij zet zijn strijd voor de vrijheid van zijn land en zijn mensen voort. Deze week komt Ashin Kovida, want zo heet hij, naar ons land. Op vrijdag 11 september wordt hij in De Balie geïnterviewd door programmamaker en voormalig Jakhals Baghram Sadeghi. Deze week zijn verhaal. En dat van zoveel andere mensen uit Birma.
|
|||||||||||||
