Stel...

Zou er dan überhaupt een commissie-Davids zijn ingesteld om te onderzoeken hoe het nu precies was gegaan met de politieke steun van Balkenende-I aan de Irak-oorlog? Waarschijnlijk niet. Als de mensenrechtensituatie in Irak erop vooruitgegaan zou zijn, zou de interventie die dat mogelijk had gemaakt nooit zo kritisch onder de loep zijn genomen. Dat het volkenrechtelijke mandaat niet deugde was dan misschien zelfs een detail geworden voor de preciezen onder juristen en historici. Bush en Blair met in hun kielzog Balkenende en De Hoop Scheffer zouden dan geprezen zijn voor het brengen van democratie in plaats van Circus Chaos (dat onze cartoonist Steen zo treffend verbeeldt op pagina 5). Maar dat is wishful thinking. Dagdromerij waaraan genoemde heren zich met de kennis van nu destijds natuurlijk nooit schuldig aan zouden maken.

Toch is het wel interessant om verder over na te denken: in hoeverre bepalen de resultaten op mensenrechtengebied hoe er achteraf over de legitimiteit van controversiële interventies wordt gedacht? Want even als advocaat van de duivel: wanneer krijg je de VN-landen nou eigenlijk wel (en op tijd) op één lijn voor effectief ingrijpen wanneer dat echt nodig is? Denk aan Rwanda, denk aan Darfur, denk aan Srebrenica.

In theorie is alles mogelijk, en ook nog keurig volgens de internationale mensenrechtenspelregels. Maar binnen de huidige verhoudingen van de Veiligheidsraad blijkt een adequaat volkenrechtelijk mandaat in de praktijk moeilijk te rijmen met effectieve interventie en bescherming van de mensenrechten. Dat moet beter kunnen. Of is dat ook wishful thinking?

Monique van Ravenstein, hoofdredacteur