Geen winst ten koste van waardigheid

Stop schendingen van mensenrechten door bedrijven!

Milieuvervuiling, verdrijving van gemeenschappen van hun land, corruptie, gebruik van intimidatie of geweld – als ze het gevolg zijn van hun operaties, mogen bedrijven de handen niet in onschuld kunnen wassen. Natuurlijk zijn in de eerste plaats overheden verantwoordelijk voor de bescherming van hun burgers. Maar ook als de plaatselijke overheden falen in het handhaven van de wet, mogen bedrijven niet vrijuit gaan. Amnesty International wil dat deze verantwoordelijkheid in internationale wetten wordt vastgelegd en dat nationale regels beter worden gehandhaafd.

Gedwongen huisuitzettingen, intimidatie en geweld
Met name in de grondstofverwerkende industrieën worden veel projecten ondernomen zonder goede inschatting van de gevolgen voor de mensenrechten. Gemeenschappen worden gedwongen van hun land te vertrekken. Of hun middelen van bestaan worden vernietigd of bedreigd wanneer hun land en water worden vervuild. In het ergste geval spannen bedrijven en regeringen samen om vreedzame uitingen van zorg en de roep om gerechtigheid de kop in te drukken – door middel van geweld, intimidatie, of het opleggen van een zwijgplicht om negatieve publiciteit te voorkomen. 

De situatie wordt vaak nog verergerd doordat de getroffen gemeenschappen systematisch de toegang tot informatie over de gevolgen van bedrijfsoperaties wordt ontzegd. Ook worden ze buitengesloten van beslissingen die van invloed zijn op hun leven en hebben ze geen toegang tot gerechtigheid. Overheden laten in sommige gevallen ofwel na mensenrechtenwaarborgen op te nemen in hun overeenkomsten met bedrijven, of weigeren bedrijven voor hun activiteiten aansprakelijk te stellen.

Verwoestende invloed
Zwakke lokale wetgeving, niet-effectieve handhaving, een dubbele moraal en een gebrek aan effectieve internationale of extraterritoriale mechanismen voor toezicht en aansprakelijkheid, zijn in ontwikkelingslanden een verwoestende combinatie. Met name inheemse volken zijn kwetsbaar voor mensenrechtenschendingen; zij worden gediscrimineerd, hebben geen bewijs dat land hun eigendom is, en hebben vaak zelf niet de toegang of de middelen om hun rechten op te eisen.